PRAVILNIK O KOLO SISTEMU — Verzija 2.12

I. OPŠTE ODREDBE

Član 1. Predmet pravilnika

Ovim pravilnikom uređuju se:

• zajedničko dobro (commons) kao vrednosna osnova sistema,
• struktura i funkcionisanje KOLO sistema kao alternativnog ekonomskog modela zasnovanog na principima socijalne i solidarne ekonomije, uzajamnosti i doprinosa zajedničkom dobru,
• uloga Fondacije kao pravnog instrumenta sistema,
• uloga Protokola kao tehničkog instrumenta sistema,
• priroda, namena i pravila korišćenja POEN jedinica,
• priroda, namena i pravila korišćenja ZRNO jedinica,
• forme članstva u sistemu — korisnici platforme, KOLO Krugovi, KOLO Zajednica, Gornje Kolo,
• formiranje, delovanje i pravila KOLO Krugova,
• status i učešće pokrovitelja u mreži,
• samofinansiranje sistema i Projekti koji se iz njega realizuju,
• programi emisije Protokola,
• Pijaca kao P2P prostor razmene izvan Programa i Projekata,
• upravljanje sistemom, nadležnosti Gornjeg Kola,
• softver KOLO platforme i sadržaj koji Fondacija objavljuje kao sastavni deo zajedničkog dobra, i režim njihovog licenciranja,
• transparentnost i zaštita podataka,
• odgovornost i rizici učesnika u sistemu,
• rešavanje sporova.

Član 2. Definicije pojmova

U smislu ovog pravilnika, pojedini izrazi imaju sledeće značenje:

Zajedničko dobro (commons) — vrednosna osnova sistema: platforma kao infrastrukturna celina, kolektivno znanje, mreža uzajamnog poverenja i akumulirani doprinosi korisnika. Pravni režim zajedničkog dobra uređen je Glavom XV ovog pravilnika.

KOLO sistem — integrisani model koji obuhvata zajedničko dobro, forme članstva (korisnici, KOLO Krugovi, KOLO Zajednica, Gornje Kolo) i instrumente u službi članstva (Fondacija, Protokol). Funkcioniše na principima uzajamne pomoći, doprinosa zajedničkom dobru i demokratskog odlučivanja.

KOLO Fondacija (u daljem tekstu: Fondacija) — pravni instrument sistema; pravno lice osnovano u skladu sa Zakonom o zadužbinama i fondacijama Republike Srbije. Nosilac pravnog okvira, vlasnik tehničke infrastrukture i primalac donacija.

KOLO Protokol (u daljem tekstu: Protokol) — tehnički instrument sistema; softverski protokol u vlasništvu Fondacije koji algoritamski emituje POEN i vodi evidenciju POENA i ZRNA prema unapred definisanim pravilima, bez pravnog subjektiviteta i bez diskrecije.

KOLO Zajednica — opisni pojam za sveukupnost korisnika platforme kao mreže uzajamnosti. Nije pravno lice, nema organe ni predstavnike i ne donosi odluke; socijalni, ne pravni pojam.

KOLO Krug — lokalna operativna forma organizovanja; dobrovoljno okupljanje najmanje pet verifikovanih korisnika oko zajedničkog interesa, sa sopstvenim evidencionim identifikatorom i zajedničkim POEN računom u Protokolu. Krug nema pravni subjektivitet.

Gornje Kolo — upravljačka forma članstva koju čine svi korisnici sa aktivnim ZRNA. Nije telo iznad članova — jeste članovi koji su aktivirali pravo odlučivanja.

Korisnik platforme — punoletno fizičko lice koje se registrovalo na platformi Fondacije.

Verifikovani korisnik — korisnik platforme koji je prošao postupak verifikacije identiteta.

Član Kruga — verifikovani korisnik učlanjen u jedan KOLO Krug.

Pokrovitelj — pravno lice koje podržava rad Fondacije donacijama u novcu, robi ili uslugama.

Pseudonim — korisničko ime koje korisnik bira i pod kojim je vidljiv u javnoj evidenciji i komunikaciji sa drugim korisnicima.

POEN — jedinica evidencije doprinosa zajedničkom dobru, koja korisniku omogućava prospektivan pristup budućim dobrima u okviru zajedničkog dobra, bez kvantifikovane vrednosti, roka dospeća, izvršnog dejstva i bez karaktera potraživanja prema Fondaciji.

ZRNO — upravljačka jedinica koja služi za učešće u odlučivanju u Gornjem Kolu.

Aktivno ZRNO — ZRNO koje daje pravo glasa u Gornjem Kolu.

Slobodno ZRNO — ZRNO bez prava glasa, podrazumevani status nakon sticanja, jedino koje se može vratiti Protokolu.

Pijaca — Prostor za oglašavanje i razmenu dobara i usluga između korisnika.

Kvadratno glasanje — mehanizam odlučivanja u kojem je glasačka moć jednaka kvadratnom korenu iz broja aktivnih ZRNA, zaokruženo naniže, pri čemu korisnik sa najmanje jednim aktivnim ZRNOM ima najmanje jedan glas.

Opticaj POENA — apsolutna vrednost ukupnog negativnog stanja Protokola.

Obračunski period — vremenski interval 00:00–00:00 po lokalnom vremenu sedišta Fondacije, u okviru kojeg se fiksiraju kursevi, izvršavaju rezervacije i primenjuju promene statusa ZRNA i delegacija glasova.

Zero-sum invarijanta — matematičko svojstvo prema kojem zbir svih računa u sistemu, uključujući račun Protokola, u svakom trenutku iznosi nula.

Operativni program Protokola — algoritamska emisija POEN-a kroz međusobno potvrđivanje doprinosa (Program Evidencije Doprinosa).

Socijalni program Protokola — algoritamska emisija POEN-a na osnovu statusa primaoca (Podrška Majkama, Podrška Starijima, Posebna Briga, Školovanje).

Mehanizam platforme — algoritamska emisija POEN-a koja prati drugi pravni akt ili faktičku činjenicu verifikovanu na platformi.

Projekat — vremenski ograničena aktivnost sa definisanim ishodima i korisnicima, odobrena od Upravnog odbora Fondacije ili Gornjeg Kola, koja se realizuje kroz emisiju POEN-a iz Protokola i/ili operativnu nabavku Fondacije u svoje ime, za potrebe korisnika, Krugova i mreže.

Član 3. Ciljevi KOLO sistema

KOLO sistem ima za cilj:

• razvoj alternativnog ekonomskog modela zasnovanog na principima socijalne i solidarne ekonomije — dobrovoljnoj saradnji i uzajamnoj pomoći, demokratskom odlučivanju, autonomiji i nezavisnosti, primatu ljudi i društvene svrhe nad kapitalom,
• razvoj i održavanje zajedničkog dobra kao kolektivno dostupne vrednosti,
• evidenciju i priznanje individualnih doprinosa zajedničkom dobru,
• podsticanje uzajamne pomoći, zajedničke nabavke i zajedničke potrošnje među korisnicima,
• redistribuciju dobara prema korisnicima kojima je podrška potrebna,
• transparentno i demokratsko upravljanje zajedničkim resursima,
• smanjenje zavisnosti od tradicionalnih finansijskih institucija kroz zatvoreni krug evidencije doprinosa i prava na dobra,
• obrazovanje i edukaciju o socijalnoj i solidarnoj ekonomiji i alternativnim ekonomskim modelima.

KOLO sistem predstavlja praktičnu primenu međunarodno priznatog okvira socijalne i solidarne ekonomije utvrđenog:

• Rezolucijom Međunarodne organizacije rada ILC.110/Resolution II od 10. juna 2022. godine,
• Preporukom Saveta OECD-a o socijalnoj i solidarnoj ekonomiji i socijalnim inovacijama od 10. juna 2022. godine,
• Rezolucijama Generalne skupštine Ujedinjenih nacija A/RES/77/281 (2023) i A/RES/79/213 (2024),
• Rezolucijom Generalne skupštine UN A/RES/78/289 (2024) kojom je 2025. proglašena Međunarodnom godinom zadruga,
• Akcionim planom Evropske unije za socijalnu ekonomiju COM(2021) 778 i Preporukom Saveta EU C/2023/1344 od 27. novembra 2023. godine.

Član 4. Pravna priroda POEN-a i Protokola

KOLO sistem nije platni sistem u smislu Zakona o platnim uslugama, niti platforma za izdavanje ili trgovanje digitalnom imovinom u smislu Zakona o digitalnoj imovini. Pravna priroda POEN-a kao jedinice definisana je članom 10 ovog pravilnika.

Fondacija ne garantuje vrednost POEN jedinica, ne održava tu vrednost, ne stabilizuje je i ne vrši konverziju POEN-a u dinare niti u drugo sredstvo plaćanja. Orijentir odnosa 1 POEN ≈ 1 RSD koristi se isključivo u informativne svrhe i nema pravno dejstvo.

Protokol ne stvara novčanu vrednost, ne drži sredstva korisnika i ne posreduje u platnim transakcijama. POEN postoji isključivo kao evidencija odnosa prema zajedničkom dobru unutar zatvorenog kruga sistema u skladu sa zero-sum invarijantom iz člana 2: zbir svih POEN stanja, uključujući stanje Protokola, u svakom trenutku iznosi nula.

Razmena dobara i usluga između korisnika na Pijaci odvija se na odgovornost korisnika, van Protokola. Protokol ne posreduje u novčanim tokovima između korisnika i ne učestvuje u izvršenju takve razmene. Kada je razmena između korisnika propraćena prenosom POEN-a, taj prenos u evidenciji sistema predstavlja izmenu u evidenciji doprinosa zajedničkom dobru. Prenos POEN-a nije plaćanje novcem ni sredstvom plaćanja u smislu propisa o platnim uslugama. Odnosi između korisnika povodom razmene, uključujući pitanja ispunjenja, odgovornosti i rizika, uređuju se prema opštim pravilima obligacionog prava.

Član 5. Princip dva odvojena akta

Donacija novca, dobara ili usluga Fondaciji i emisija POEN-a po osnovu donacije su dva pravno odvojena akta (u daljem tekstu: princip dva odvojena akta).

Donacija je dobrovoljan akt donatora — fizičkog lica ili pokrovitelja — prema Fondaciji, u skladu sa Zakonom o zadužbinama i fondacijama Republike Srbije.

Emisija POEN-a je nezavisan algoritamski akt Protokola koji se izvršava prema pravilima iz ovog Pravilnika i njegovih priloga, bez diskrecije i bez ugovorne veze sa donatorom. Ne postoji ugovor o razmeni dinara za POEN, niti bilo koji drugi oblik protivčinidbe između donatora i Fondacije po osnovu emisije POEN-a.

Donator nema ugovorno ni statutarno potraživanje prema Fondaciji za emisijom POEN-a. Emisija POEN-a zavisi isključivo od pravila iz ovog pravilnika i njegovih priloga i tehničkih uslova rada Protokola u trenutku izvršenja. Neuspeh emisije iz tehničkih ili pravilničkih razloga ne predstavlja osnov za povraćaj donacije niti za naknadu štete.

II. STRUKTURA SISTEMA

Član 6. Struktura sistema

KOLO sistem počiva na tri nivoa:

(1) Vrednosna osnova. Sistem se organizuje oko zajedničkog dobra (commons) u smislu člana 2 tačka 1. Pravni režim zajedničkog dobra — uključujući licenciranje softvera i sadržaja, pravila doprinosa i zaštitu moralnih autorskih prava — uređen je Glavom XV ovog pravilnika. Fondacija je vlasnik tehničke infrastrukture (serveri, domeni, baze podataka), ali ne polaže isključiva imovinska prava nad zajedničkim dobrom; imovinska prava izvršava isključivo u korist zajedničkog dobra, u skladu sa Glavom XV.

(2) Učešće u sistemu. Korisnik platforme učestvuje kroz različite kontekste delovanja — kao neverifikovani ili verifikovani korisnik, član KOLO Kruga i član Gornjeg Kola. Detaljne definicije ovih oblika učešća date su u članu 2 i razrađene u Glavama IV, VI i X. Sveukupnost korisnika čini KOLO Zajednicu kao opisni, ne pravni pojam.

(3) Instrumenti u službi članstva:

• Fondacija — pravni instrument sistema,
• Protokol — tehnički instrument sistema.

Fondacija i Protokol stoje u službi članstva; ne čine paralelne stubove sa Krugovima niti sa Zajednicom kao celinom.

Pravna lica učestvuju u podržavanju rada Fondacije isključivo u svojstvu pokrovitelja, u skladu sa Glavom V ovog pravilnika. Pravna lica nisu korisnici sistema i ne raspolažu POEN niti ZRNO jedinicama.

Član 7. KOLO Fondacija

Fondacija kao pravni instrument sistema obavlja sledeće poslove:

• predstavlja KOLO sistem pred trećim licima i državnim organima,
• donosi ovaj pravilnik i njegove izmene, kao i druge opšte akte sistema, do aktivacije Gornjeg Kola,
• postavlja algoritamske parametre Protokola u okviru ovog pravilnika, do aktivacije Gornjeg Kola,
• vlasnik je tehničke infrastrukture (serveri, domeni, baze podataka i drugi tehnički resursi) na kojoj se izvršava Protokol,
• prima donacije u dinarima i stranoj valuti u skladu sa Zakonom o zadužbinama i fondacijama,
• zaključuje ugovore o donaciji sa pokroviteljima i drugim donatorima,
• finansira iz svoje imovine osnovne troškove rada sistema i realizuje Projekte iz Glave VIII,
• nadzire primenu ovog pravilnika i rešava sporove kao drugostepena ili konačna instanca, u skladu sa Glavom XIII,
• nakon aktivacije Gornjeg Kola — sprovodi odluke Gornjeg Kola u oblastima iz njegove nadležnosti, uz mogućnost primene zaštitnog veta iz člana 71 do gašenja tog veta, a u ostalim pitanjima deluje samostalno u skladu sa Statutom i Zakonom o zadužbinama i fondacijama.

Fondacija ne osniva KOLO Krugove, ne bira njihove članove, ne imenuje ovlašćena lica Krugova, ne emituje POEN članovima Krugova (to čini Protokol algoritamski) i ne odgovara za aktivnosti unutar Krugova.

Članovi Upravnog odbora i Direktor Fondacije obavljaju svoje funkcije u skladu sa Statutom Fondacije. Kao fizička lica, mogu biti korisnici platforme i članovi Krugova, sa svim pravima i obavezama koje iz tih statusa proizlaze po ovom pravilniku.

Unutrašnja organizacija, organi i način odlučivanja Fondacije uređeni su Statutom Fondacije i Zakonom o zadužbinama i fondacijama.

Član 8. Finansiranje Fondacije

Fondacija se finansira iz donacija fizičkih i pravnih lica. Donacije se primaju u dinarima (RSD) ili stranoj valuti. Fondacija može ostvarivati i druge prihode u skladu sa Statutom i Zakonom o zadužbinama i fondacijama.

Emisija POEN-a povodom donacija vrši se u skladu sa principom dva odvojena akta iz člana 5, prema rangu donatora iz Priloga 1 u slučaju novčane donacije fizičkog lica, odnosno u skladu sa članom 39 i Prilogom 2 u slučaju pokroviteljstva pravnog lica.

Redosled alokacije dinarskih sredstava Fondacije uređen je članom 54 ovog pravilnika. Dok se zaštitni veto Fondacije iz člana 71 ne ugasi, primenjuje se prioritet iz člana 54 stav 3.

Član 9. KOLO Protokol

Protokol je tehnički instrument sistema, softverski protokol u vlasništvu Fondacije koji:

• algoritamski emituje POEN jedinice prema pravilima definisanim ovim pravilnikom, bez diskrecionih odluka,
• vodi evidenciju svih POEN i ZRNO stanja i transakcija,
• izvršava operacije sticanja i povrata ZRNA,
• izračunava i objavljuje dnevni kurs ZRNA prema determinističkoj formuli iz člana 20,
• održava zero-sum invarijantu,
• obezbeđuje nepromenljivost, transparentnost (u pseudonimnoj formi) i verifikabilnost evidencije u skladu sa članovima 74 i 75.

Protokol nema pravni subjektivitet i ne stupa u pravne odnose sa korisnicima sistema. Protokol nije banka, nije platna institucija i ne obavlja platne usluge u smislu Zakona o platnim uslugama, niti obavlja poslove izdavanja elektronskog novca.

Sve operacije Protokola su determinističke i algoritamske, bez diskrecije. Stanje Protokola je u svakom trenutku negativno ili nula. Opticaj POENA jednak je apsolutnoj vrednosti negativnog stanja Protokola.

Protokol ne može emitovati POEN mimo pravila iz ovog pravilnika. Protokol ne donosi odluke o korisnicima, niti rešava sporove — te poslove obavljaju Fondacija i Gornje Kolo, u skladu sa svojim nadležnostima.

Algoritamske parametre rada Protokola u okviru ovog pravilnika utvrđuje Upravni odbor Fondacije posebnom odlukom, do aktivacije Gornjeg Kola. Nakon aktivacije, algoritamske parametre utvrđuje Gornje Kolo u skladu sa članom 73 tačka 1, uz zaštitni veto Fondacije do njegovog gašenja. Operativna i bezbednosna konfiguracija Protokola koja ne menja algoritamska pravila emisije i obračuna ostaje u nadležnosti Fondacije i nakon aktivacije Gornjeg Kola.

III. JEDINICE SISTEMA

POEN jedinice

Član 10. Priroda POENA

POEN je jedinica evidencije doprinosa zajedničkom dobru koja korisniku omogućava prospektivan pristup budućim dobrima u okviru zajedničkog dobra, u smislu člana 2 ovog pravilnika.

POEN nije novac, elektronski novac, platno sredstvo, kriptovaluta niti hartija od vrednosti. POEN nije digitalna imovina u smislu Zakona o digitalnoj imovini Republike Srbije, niti virtuelna valuta niti digitalni token. POEN nije obračunska jedinica Fondacije niti sredstvo plaćanja. Evidentirani odnos prema zajedničkom dobru koji POEN predstavlja nije potraživanje prema Fondaciji, udeo, niti imovinsko pravo u smislu pozitivnih propisa, niti osnov za bilo kakav ugovorni zahtev prema Fondaciji.

POEN predstavlja algoritamsko priznanje doprinosa korisnika KOLO sistemu kao zajedničkom dobru. Kategorije i uslovi emisije POEN-a uređeni su članom 11 ovog pravilnika.

Prospektivan pristup budućim dobrima u okviru zajedničkog dobra nema kvantifikovanu vrednost, rok dospeća niti izvršno dejstvo. Fondacija ne garantuje, ne održava i ne stabilizuje vrednost POEN-a. Orijentir 1 POEN ≈ 1 RSD dozvoljen je isključivo uz napomenu da nema pravno dejstvo i da se ne koristi kao obračunska osnova.

Svi iznosi POENA u sistemu su celi brojevi. Pri svim emisijama POENA, iznosi se zaokružuju naniže na ceo broj. Pri sticanju i povratu ZRNA primenjuje se zaokruživanje u korist Protokola u skladu sa članom 20.

Član 11. Kategorije emisije POENA

Emisija POEN-a iz Protokola razvrstava se u četiri kategorije:

1. Mehanizmi platforme — algoritamska emisija koja prati drugi pravni akt ili faktičku činjenicu verifikovanu na platformi (verifikacija identiteta, preporuke, rast Kruga, donacije Fondaciji, pokroviteljstvo); primena principa dva odvojena akta iz člana 5; ne ulazi u dnevni limit iz člana 61; bez posebnog odobrenja.

2. Operativni program Protokola — algoritamska emisija kroz međusobno potvrđivanje doprinosa (Program Evidencije Doprinosa), uređena Glavom IX; primenjuje se dnevni limit iz člana 61; bez posebnog odobrenja.

3. Socijalni programi Protokola — algoritamska emisija na osnovu statusa primaoca, uređena Glavom IX; primenjuje se dnevni limit iz člana 61; bez posebnog odobrenja.

4. Projekti — emisija POEN-a na osnovu odobrenog projektnog predloga, uređena Glavom VIII; ne ulazi u dnevni limit iz člana 61; zahteva odobrenje Upravnog odbora Fondacije, odnosno Gornjeg Kola nakon njegove aktivacije, uz primenu zaštitnog veta Fondacije iz člana 71 do njegovog gašenja.

Član 12. Sticanje POENA

Korisnici stiču POEN kroz kategorije emisije iz člana 11, i to:

1. Mehanizmi platforme:

   • za verifikaciju identiteta — jednokratno, u iznosu iz Priloga 1,
   • kao emisija po preporukama novih korisnika — prema Prilogu 1,
   • za novčane donacije Fondaciji — prema rangu donatora i koeficijentu emisije iz Priloga 1,
   • na osnovu kumulativnog doprinosa pokrovitelja čiji je vlasnik ili suvlasnik — prema Prilogu 2,
   • kao bonus emisija Krugu pri dostizanju pragova broja članova — prema Prilogu 2.

2. Operativni program Protokola: kroz Program Evidencije Doprinosa, pod uslovima iz člana 63.

3. Socijalni programi Protokola: kroz Programe Podrške Protokola — Podrška Majkama, Podrška Starijima, Posebna Briga, Školovanje, pod uslovima iz članova 64–67 i posebnih pravilnika.

4. Projekti: povodom odobrenog Projekta u skladu sa članom 55.

Pored emisije iz Protokola iz tačaka 1–4, korisnik može primati POEN i od drugih korisnika kroz prenose iz članova 13 i 15, bez dejstva na ukupno stanje opticaja POEN-a u sistemu.

Protokol automatski emituje POEN prema unapred definisanim algoritmima, bez diskrecije. Emisija je nezavisan algoritamski akt u smislu principa dva odvojena akta iz člana 5.

Član 13. Korišćenje POENA

POENI se mogu koristiti za:

• primanje dobara ili usluga od drugih korisnika, uključujući razmene na Pijaci u skladu sa članom 14,
• nagrađivanje drugih korisnika,
• primanje robe i usluga u okviru aktivnosti Kruga,
• prenos na zajednički POEN račun Kruga kao dobrovoljni doprinos,
• sticanje ZRNA od Protokola,
• učešće u Projektima iz Glave VIII.

Transakcija između korisnika je čist prenos POENA u odnosu 1:1, bez provizije i bez naknade. Protokol nema ulogu u transakcijama između korisnika — zbir POENA davaoca i primaoca pre i posle transakcije je isti. Obligaciono-pravni odnosi između korisnika povodom transakcije uređuju se u skladu sa članom 4 stav 4 ovog pravilnika.

Član 14. Pijaca

Pijaca je P2P prostor na platformi namenjen oglašavanju i razmeni dobara i usluga između korisnika. Protokol nema ulogu u Pijaci osim standardnog prenosa POEN-a u skladu sa članom 13, bez nove emisije. Dogovor, razmena i svi rizici su isključivo između korisnika.

Pravila korišćenja Pijace, uključujući pravila oglašavanja, pretraživanja, pokretanja komunikacije, ponašanja korisnika i prijave povreda pravila, detaljno se uređuju Uslovima korišćenja platforme. Uslovi korišćenja ne smeju biti u suprotnosti sa ovim pravilnikom.

Odnos između korisnika koji je objavio oglas i korisnika koji se na njega javio je direktan i privatnopravne prirode, u skladu sa članom 4 stav 4 ovog pravilnika. Kvalitet i isporuka dobara i usluga, ispunjenje obaveza učesnika razmene, kao i rizici koji iz toga proizlaze, na strani su korisnika. Fondacija i Protokol ne odgovaraju za razmene na Pijaci.

Gradirani pristup Pijaci uređen je članom 75. Neverifikovan korisnik ne može nuditi robu i usluge na Pijaci. Pun pristup Pijaci, uključujući pokretanje komunikacije i učešće u razmeni, dostupan je verifikovanim korisnicima.

Član 15. Prenos POENA

Prenos POEN-a između korisnika vrši se bez novca, kao prenos jedinice evidencije doprinosa zajedničkom dobru. Prenos može pratiti isporuka robe ili usluge između istih korisnika, pri čemu se obligaciono-pravni odnos povodom te isporuke uređuje u skladu sa članom 4 stav 4 ovog pravilnika.

Prenos POENA je dozvoljen između svih korisnika KOLO sistema, bez obzira na status verifikacije, bez ograničenja iznosa, učestalosti ili namene.

Nije moguće preneti POENE licima koja nisu registrovani korisnici sistema.

Član 16. Evidencija POEN transakcija

Sve POEN transakcije evidentiraju se u Protokolu. Evidencija sadrži:

• identifikator davaoca (pseudonim korisnika, identifikator Kruga ili oznaka Protokola),
• identifikator primaoca,
• iznos POENA,
• datum i vreme transakcije,
• opis osnova transakcije (opcioni za prenose između korisnika, obavezan za sve kategorije emisije iz člana 11).

Član 17. Ograničenja POENA

POEN se ne može konvertovati u dinare, stranu valutu niti drugo sredstvo plaćanja. Fondacija ne vrši otkup POENA.

Nijedan korisnik, Krug, niti Fondacija ne može imati negativno stanje POEN-a. Jedini subjekt sistema čije stanje može biti negativno je Protokol — njegovo negativno stanje čini opticaj POENA.

Na držanje POENA ne postoji kamata niti bilo kakav prinos.

ZRNO jedinice

Član 18. Priroda ZRNA

ZRNO je upravljačka jedinica koja služi za učešće u odlučivanju u Gornjem Kolu.

ZRNO nije digitalna imovina u smislu Zakona o digitalnoj imovini, niti hartija od vrednosti, niti udeo u vlasništvu nad bilo kojim pravnim licem, uključujući Fondaciju. ZRNO ne daje pravo na dividendu, prinos, kamatu niti likvidacioni ostatak. Sticanje, držanje i povrat ZRNA ne stvaraju ugovorni odnos između korisnika i Fondacije, niti osnov za bilo kakav ugovorni zahtev prema Fondaciji.

Sticanje ZRNA predstavlja odricanje od prospektivnog pristupa budućim dobrima (koji POEN predstavlja u smislu člana 2 i člana 10 ovog pravilnika) zarad prava na odlučivanje u sistemu. Povrat ZRNA predstavlja odustajanje od prava odlučivanja radi vraćanja prospektivnog pristupa.

ZRNO:

• može se steći i vratiti isključivo od Protokola i ka Protokolu,
• ne može se prenositi između korisnika.

Član 19. Emisija i distribucija ZRNA

Ukupna emisija ZRNA je fiksna i iznosi 1.000.000 ZRNA. Nijedan entitet u sistemu, uključujući Fondaciju i Gornje Kolo, ne može emitovati nova ZRNA niti uništiti postojeća.

Inicijalno se sva ZRNA nalaze u Protokolu.

Distribucija ZRNA (mogućnost sticanja od Protokola) počinje aktivacijom Gornjeg Kola u skladu sa članom 69.

Član 20. Kurs ZRNA

Dnevni kurs ZRNA je informacioni signal zasnovan na determinističkoj i javnoj formuli:

Kurs = |Minus Protokola| / Ukupan broj ZRNA koje drži Protokol

Kurs se fiksira u ponoć svakog dana na osnovu stanja na kraju prethodnog dana.

Kurs se prikazuje sa decimalama i nije cena na tržištu, već informacioni signal algoritamske formule. Kurs ne predstavlja garantovanu vrednost ZRNA, niti protivvrednost POEN-a koji se emituje ili povlači, već isključivo služi za deterministički proračun iznosa pri sticanju i povratu ZRNA.

Zaokruživanje je dosledno u korist Protokola i primenjuje se na sledeći način:

• količina ZRNA uvek se zaokružuje naniže na ceo broj,
• pri sticanju ZRNA, iznos POEN-a koji korisnik plaća zaokružuje se naviše,
• pri povratu ZRNA, iznos POEN-a koji korisnik prima zaokružuje se naniže.

Ne postoje decimalna ZRNA.

Član 21. Sticanje ZRNA

Verifikovani korisnik kao fizičko lice može steći ZRNO od Protokola pod sledećim uslovima:

• minimalno stanje POEN-a na računu pre sticanja: 10.000 POEN,
• maksimalno dnevno sticanje: 1% stanja POEN-a na računu na kraju obračunskog perioda.

Postupak sticanja: korisnik tokom obračunskog perioda podnosi zahtev za sticanje ZRNA. Svi zahtevi podneti tokom istog obračunskog perioda izvršavaju se istovremeno u ponoć, po kursu koji važi za taj obračunski period u skladu sa članom 20.

Ako zaokruživanje rezultira mogućnošću sticanja 0 ZRNA, transakcija se ne izvršava.

Član 22. Status ZRNA: Aktivno i Slobodno

ZRNO može imati jedan od dva statusa:

• Slobodno ZRNO: nema pravo glasa u Gornjem Kolu, može se vratiti Protokolu, podrazumevani je status nakon sticanja.
• Aktivno ZRNO: daje pravo glasa u Gornjem Kolu, ne može se direktno vratiti — mora se prvo prebaciti u slobodno.

Korisnik može istovremeno imati i aktivno i slobodno ZRNO.

Član 23. Promena statusa ZRNA

Zaključavanje (slobodno → aktivno): korisnik može slobodno ZRNO prebaciti u aktivno kako bi stekao pravo glasa. Promena se izvršava u ponoć istog obračunskog perioda u kojem je zahtev podnet.

Otključavanje (aktivno → slobodno): korisnik koji želi da vrati aktivno ZRNO mora ga prvo prebaciti u slobodno. Promena se izvršava u ponoć istog obračunskog perioda u kojem je zahtev podnet.

Sve promene statusa dešavaju se na kraju obračunskog perioda (u ponoć), čime se obezbeđuje stabilnost glasačke strukture tokom trajanja jednog ciklusa.

Član 24. Povrat ZRNA

Samo slobodno ZRNO se može vratiti. Povrat se vrši isključivo Protokolu, po kursu koji važi za obračunski period u kojem je zahtev podnet.

Postupak povrata: korisnik tokom obračunskog perioda podnosi zahtev za povrat slobodnog ZRNA. Zahtev se izvršava u ponoć istog obračunskog perioda u skladu sa članom 20 — Protokol isplaćuje POEN na račun korisnika, a ZRNO se vraća Protokolu.

Nema ograničenja količine — korisnik može vratiti celokupno svoje slobodno ZRNO.

Član 25. Glasanje sa ZRNOM

Glasanje u Gornjem Kolu vrši se aktivnim ZRNIMA.

Glasačka moć računa se po formuli kvadratnog glasanja:

Glasačka moć = √(Aktivno ZRNO), zaokruženo naniže,

pri čemu korisnik sa najmanje jednim aktivnim ZRNOM ima najmanje 1 glas.

ZRNO se ne troši glasanjem — nakon svakog glasanja korisnik zadržava celokupan broj aktivnih ZRNA.

Član 26. Gubitak ZRNA

ZRNO se gubi isključivo prestankom statusa korisnika platforme (istupanjem ili isključenjem), u skladu sa članom 36 ovog pravilnika. Pri prestanku statusa korisnika, ZRNA se vraćaju Protokolu.

ZRNO se ne gubi glasanjem, neaktivnošću, niti prestankom članstva u Krugu — korisnik zadržava celokupan broj ZRNA.

IV. KORISNICI PLATFORME

Član 27. Vrste statusa korisnika

U KOLO sistemu postoje sledeći statusi korisnika:

• Korisnik platforme — fizičko lice registrovano na platformi (neverifikovan ili verifikovan),
• Verifikovani korisnik — korisnik koji je prošao postupak verifikacije identiteta,
• Član Kruga — verifikovani korisnik učlanjen u jedan KOLO Krug.

Status verifikovanog korisnika i status člana Kruga su dodatni, ne zamenjuju prethodni. Svaki viši status zadržava sva prava prethodnog i dodaje nova.

Pravna lica nisu korisnici sistema. Učešće pravnih lica u KOLO mreži uređeno je Glavom V.

Vlasnik, osnivač ili suvlasnik pravnog lica koje je pokrovitelj može biti korisnik platforme kao fizičko lice — njegov status korisnika nezavisan je od statusa pravnog lica.

Član 28. Uslovi za registraciju

Korisnik platforme može postati svako punoletno fizičko lice, bez obzira na državljanstvo i mesto prebivališta.

Za registraciju je potrebno: popuniti obrazac sa osnovnim podacima (email adresa, lozinka, izbor pseudonima u skladu sa članom 30), prihvatiti ovaj pravilnik i Uslove korišćenja platforme i potvrditi punoletstvo.

Registracijom korisnik stiče status korisnika platforme i automatski se otvara osnovni nalog u Protokolu.

Registracija predstavlja pristupanje korisnika KOLO sistemu pod uslovima ovog pravilnika i Uslova korišćenja platforme. Registracija ne predstavlja ugovor o radu, rad van radnog odnosa, ugovor o delu, ugovor o uslugama, niti bilo koji drugi oblik radnopravnog ili uslužnog angažmana korisnika prema Fondaciji.

Registracijom ne nastaje ugovorno ni statutarno potraživanje korisnika prema Fondaciji za emisijom POEN-a, sticanjem ZRNA, učešćem u Programima Protokola ili Projektima, niti za pristupom pojedinačnim funkcionalnostima platforme. Ta prava zavise isključivo od ispunjenja uslova utvrđenih ovim pravilnikom i njegovim prilozima.

Fondacija zadržava pravo da odbije registraciju ili naknadno ukine status korisnika u slučajevima utvrđenim ovim pravilnikom, naročito u skladu sa članovima 36 i 37.

Član 29. Verifikacija identiteta

Verifikacija identiteta je opcioni postupak u kojem korisnik dokazuje svoj identitet Fondaciji.

Za verifikaciju je potrebno dostaviti: važeći identifikacioni dokument izdat od nadležnog državnog organa (lična karta, pasoš ili ekvivalent za strance), i jedinstveni matični broj građana (za državljane Republike Srbije) ili ekvivalentan identifikacioni broj (za strance).

Postupak verifikacije sprovodi Fondacija u skladu sa Zakonom o zaštiti podataka o ličnosti i drugim primenjivim propisima, uz primenu internih kontrola identiteta koje smatra potrebnim.

Korisnik koji nije verifikovan može: primati i prenositi POENE, i istupiti iz sistema.

Verifikacija je preduslov za:

• sticanje bonus POEN-a za verifikaciju,
• učešće u sistemu preporuka,
• sticanje POEN-a kroz novčane donacije Fondaciji i pokroviteljstvo,
• sticanje ZRNA,
• učestvovanje u Programu Evidencije Doprinosa,
• učestvovanje u socijalnim Programima Protokola iz članova 64–67,
• formiranje i članstvo u KOLO Krugu,
• pun pristup Pijaci i komunikacionom modulu.

Član 30. Pseudonim

Svaki korisnik pri registraciji bira pseudonim pod kojim je vidljiv na platformi.

Pseudonim mora biti jedinstven u sistemu i može se menjati najviše jednom u 30 dana.

Pseudonim štiti identitet korisnika — u javnoj evidenciji transakcija, na Pijaci i u komunikaciji na platformi, drugi korisnici i posetioci vide isključivo pseudonime, ne i stvarne identitete.

Povezanost pseudonima i stvarnog identiteta dostupna je isključivo:

• Fondaciji — za ispunjavanje zakonskih obaveza i rešavanje sporova,
• nadležnim državnim organima — na osnovu zakonskog zahteva.

Član 31. Članstvo u Krugu

Verifikovani korisnik može postati član jednog KOLO Kruga u skladu sa Glavom VI.

Članstvo u Krugu je besplatno — ne postoji članarina niti ulazni ulog.

Korisnik može biti član samo jednog Kruga istovremeno.

Prelazak iz jednog Kruga u drugi vrši se istupanjem iz tekućeg Kruga i podnošenjem prijave novom Krugu. Istupanjem iz Kruga korisnik gubi status člana Kruga, ali zadržava status verifikovanog korisnika sa svim pravima, uključujući celokupan POEN i ZRNO. Status člana Kruga ponovo stiče prijemom u novi Krug.

Članstvo u Krugu ne stvara pravni odnos između člana i Kruga, između članova međusobno, niti između člana i Fondacije.

Član 32. Prava korisnika platforme

Korisnik platforme ima pravo da:

• prima POENE od drugih korisnika povodom isporuke robe i usluga u skladu sa članom 15,
• prenosi POENE drugim korisnicima sistema,
• menja svoj pseudonim u skladu sa članom 30,
• koristi Pijacu u obimu ograničenom članom 75,
• podnese prigovor na rad sistema u skladu sa Glavom XIII,
• istupi iz sistema u skladu sa članom 36.

Član 33. Prava verifikovanih korisnika

Pored prava iz člana 32, verifikovani korisnik ima pravo da:

• stekne bonus POEN za verifikaciju u iznosu utvrđenom Prilogom 1,
• učestvuje u sistemu preporuka i stiče POEN po preporukama novih korisnika u skladu sa Prilogom 1,
• stiče POEN na osnovu novčanih donacija Fondaciji u skladu sa rangom iz Priloga 1,
• stiče POEN na osnovu kumulativnog doprinosa pokrovitelja čiji je vlasnik ili suvlasnik, u skladu sa članom 39 i Prilogom 2,
• stiče ZRNO od Protokola pod uslovima iz člana 21,
• učestvuje u Programu Evidencije Doprinosa pod uslovima iz člana 63,
• učestvuje u socijalnim Programima Protokola iz članova 64–67, pod uslovima iz tih članova i posebnih pravilnika,
• učestvuje u Projektima iz Glave VIII pod uslovima iz članova 56–59,
• formira KOLO Krug ili se učlani u postojeći Krug u skladu sa Glavom VI,
• koristi Pijacu u punom obimu i komunikacioni modul,
• učestvuje u upravljanju sistemom kroz Gornje Kolo, ako poseduje aktivno ZRNO.

Član 34. Prava članova Kruga

Pored prava iz člana 33, član Kruga ima pravo da:

• učestvuje u aktivnostima svog Kruga u skladu sa članom 49,
• glasa u unutrašnjem odlučivanju Kruga u skladu sa članom 45,
• predlaže Krugu aktivnosti i inicijative,
• koristi zajednički POEN račun Kruga u skladu sa internim pravilima Kruga i članom 47.

Projekti iz Glave VIII dostupni su svim verifikovanim korisnicima pod uslovima iz članova 56–59, nezavisno od članstva u Krugu. Članstvo u Krugu ne ubrzava niti usporava pristup Projektima, osim kada iz prirode konkretnog Projekta (poput Projekta podrške Krugovima iz člana 57) proizlazi da je on strukturno namenjen Krugovima.

Programi Protokola iz članova 63–67 dostupni su svim verifikovanim korisnicima platforme pod uslovima iz tih članova i posebnih pravilnika, nezavisno od članstva u Krugu.

Član 35. Obaveze korisnika

Svi korisnici sistema dužni su da:

• poštuju ovaj pravilnik i interna pravila Kruga čiji su članovi,
• ne koriste POENE za nezakonite aktivnosti,
• ne pokušavaju da manipulišu sistemom niti veštački generišu transakcije,
• ne prenose pristupne podatke trećim licima,
• obaveste Fondaciju o promenama relevantnih podataka u roku od 15 dana,
• čuvaju poverljivost informacija o stvarnom identitetu drugih korisnika do kojih su došli prilikom neposredne razmene, događaja u realnom prostoru ili drugih neposrednih interakcija sa drugim korisnicima.

Teža povreda obaveza iz ovog člana obuhvata svako ponašanje koje suštinski narušava integritet sistema, a naročito manipulaciju sistemom, lažnu evidenciju doprinosa, prenos pristupnih podataka i lažno predstavljanje, i predstavlja osnov za isključenje korisnika u skladu sa članom 36 ili privremenu suspenziju u skladu sa članom 37.

Član 36. Prestanak statusa korisnika

Status korisnika prestaje:

• istupanjem korisnika — pisanom ili elektronskom izjavom, bez otkaznog roka,
• isključenjem — odlukom Fondacije zbog teže povrede pravila sistema,
• smrću korisnika.

Istupanje ili isključenje iz Kruga ne utiče na status korisnika platforme. Korisnik u tom slučaju gubi status člana Kruga ali zadržava status verifikovanog korisnika sa svim POEN-om i ZRNOM.

Pri istupanju:

• korisnik ima pravo da pre deaktivacije naloga prenese POENE drugom korisniku sistema,
• sva aktivna ZRNA korisnika prebacuju se u slobodno stanje i zatim vraćaju Protokolu po važećem dnevnom kursu — POENE dobijene povratom ZRNA korisnik takođe može preneti drugom korisniku,
• nakon izvršenih prenosa i povrata, nalog se deaktivira,
• POENI koji ostanu na računu nakon deaktivacije vraćaju se Protokolu,
• pokreće se mehanizam anonimizacije u skladu sa članom 77.

Pri isključenju:

• svi POENI i ZRNA korisnika odmah se zamrzavaju,
• status korisnika ukida se posebnom odlukom Fondacije,
• POENI i ZRNA korisnika vraćaju se Protokolu,
• pokreće se mehanizam anonimizacije u skladu sa članom 77,
• korisnik nema pravo na vraćanje u sistem bez posebne odluke Fondacije.

U slučaju smrti korisnika, nalog se deaktivira na prijavu porodice ili drugih lica uz odgovarajuću dokumentaciju (izvod iz matične knjige umrlih ili ekvivalent za jurisdikciju korisnika). POENI i ZRNA vraćaju se Protokolu. Korisnik, njegovi naslednici, porodica niti bilo koje treće lice nemaju imovinsko pravo na POENE, ZRNA niti bilo koju drugu evidenciju u sistemu, niti pravo na njihov prenos. POEN i ZRNO nisu nasledna imovina i ne predstavljaju deo zaostavštine.

Korisnik nema pravo na novčanu naknadu ni bilo kakvu drugu imovinsku kompenzaciju za POENE i ZRNA, bez obzira na osnov prestanka statusa.

Član 37. Privremena suspenzija

Fondacija može privremeno suspendovati nalog korisnika kada postoji osnovana sumnja na težu povredu pravila sistema iz člana 35, a pre donošenja konačne odluke o isključenju.

Tokom suspenzije:

• korisnik ne može pristupati platformi,
• POENI i ZRNA ostaju na računu korisnika ali su zamrznuti — korisnik ne može vršiti prenose, sticati niti vraćati ZRNO, niti učestvovati u glasanju,
• glasovi koje je korisnik delegirao drugom korisniku, kao i glasovi koje je korisnik primio kao delegat, privremeno se ne računaju u glasanju,
• korisnik ima pravo da bude obavešten o razlozima suspenzije i da podnese izjašnjenje.

Suspenzija može trajati najduže 30 dana, u kojem roku Fondacija mora doneti odluku o ukidanju suspenzije ili pokretanju postupka isključenja. Po isteku roka bez odluke, suspenzija se automatski ukida.

V. POKROVITELJI

Član 38. Status pokrovitelja

Pravno lice može učestvovati u podržavanju rada Fondacije u svojstvu pokrovitelja.

Status pokrovitelja stiče se zaključenjem ugovora o donaciji sa Fondacijom, koji se može odnositi na donaciju novca u dinarima ili stranoj valuti, donaciju dobara (robe), ili donaciju usluga.

Sve donacije pokrovitelja idu isključivo Fondaciji. Krugovi ne primaju donacije od pravnih lica neposredno — Krug nema pravni subjektivitet i ne može biti strana ugovora o donaciji.

Za sticanje statusa pokrovitelja potrebno je:

• zaključiti ugovor o donaciji sa Fondacijom,
• dostaviti dokumentaciju za identifikaciju pravnog lica (izvod iz registra, matični broj, PIB, podatke o stvarnom vlasništvu),
• imenovati ovlašćenog predstavnika za komunikaciju sa Fondacijom.

Pokrovitelj nije korisnik platforme i nema nalog u sistemu. Pravno lice ne prima POENE niti ZRNA na sopstveni račun.

Emisija POEN-a povodom pokroviteljstva, uređena članom 39, vrši se u skladu sa principom dva odvojena akta iz člana 5. Pokrovitelj nema ugovorno ni statutarno potraživanje prema Fondaciji za emisijom POEN-a.

Član 39. Emisija POENA povodom pokroviteljstva

Povodom donacija pokrovitelja, Protokol emituje POENE vlasniku ili suvlasniku pravnog lica, koji mora biti verifikovani korisnik registrovan na platformi, prema nivoima kumulativnog doprinosa iz Priloga 2.

Ako pravno lice ima više vlasnika ili suvlasnika, pokrovitelj u ugovoru o donaciji određuje na račun kog verifikovanog korisnika se vrši emisija POENA. U tom slučaju emisija se vrši isključivo na račun tog korisnika.

Emisija POENA predstavlja samostalan algoritamski akt Protokola i pravno je nezavisna od ugovora o donaciji. Ne predstavlja protivčinidbu, naknadu niti trampu. Ugovor o donaciji zaključen između pokrovitelja i Fondacije ne sadrži odredbe o POEN-u niti o emisiji POEN-a.

Ova emisija predstavlja Mehanizam platforme iz člana 11, kao primena principa dva odvojena akta iz člana 5. Ne ulazi u dnevni limit iz člana 61.

Član 40. Kumulativni doprinos pokrovitelja

Kumulativni doprinos pokrovitelja obuhvata ukupnu dinarsku vrednost donacija novca i ukupnu tržišnu vrednost donirane robe i usluga.

Tržišna vrednost donirane robe i usluga utvrđuje se prema zvaničnom cenovniku pokrovitelja ili, u nedostatku takvog, prema uporedivoj tržišnoj ceni dokumentovanoj verodostojnim izvorom.

Fondacija vodi jedinstveni registar pokrovitelja u kojem automatski konsoliduje doprinose iz svih kanala u jedinstven dosije pokrovitelja.

Član 41. Rang-lista pokrovitelja

Platforma vodi javnu rang-listu pokrovitelja na osnovu kumulativne vrednosti doprinosa.

Pokrovitelj se identifikuje na rang-listi punim registrovanim nazivom, skraćenim nazivom ili komercijalnim nazivom pod kojim posluje.

Rangiranje pokrovitelja i emisija bonus POENA vrše se prema pravilima definisanim u Prilogu 2.

Objavljivanje rang-liste pokrovitelja predstavlja javno priznanje doprinosa i element transparentnosti rada Fondacije. Operativne troškove izrade promotivnih materijala i promocije pokrovitelja snosi Fondacija iz sopstvenih sredstava.

VI. KOLO KRUGOVI

Član 42. Pravna priroda Kruga

KOLO Krug je lokalna operativna forma organizovanja — dobrovoljno okupljanje verifikovanih korisnika platforme oko zajedničkog interesa (lokalnog, tematskog ili kombinovanog) koje postoji isključivo kao evidentirana grupa korisnika na platformi.

Krug nema pravni subjektivitet. Krug nije udruženje u smislu Zakona o udruženjima, nije zadruga u smislu Zakona o zadrugama, nije registrovan u Agenciji za privredne registre, i ne može u svoje ime zaključivati ugovore, sticati imovinu, zapošljavati lica niti biti tužilac ili tužena strana u pravnom postupku.

Krug funkcioniše kao prostor za uzajamnu pomoć, kontekst za evidenciju individualnih doprinosa zajedničkom dobru i okvir za zajedničke akcije svojih članova. Krug nema formalnih pozicija, radnih mesta, hijerarhije, rasporeda, dežurstava, smena niti obaveza predvidivog operativnog kontinuiteta.

Fondacija vodi evidenciju Krugova na platformi i može isključiti Krug koji krši odredbe ovog pravilnika, u skladu sa članom 51 ovog pravilnika.

Pravila formiranja, članstva, unutrašnjeg odlučivanja i delovanja Kruga utvrđena su daljim odredbama ove Glave.

Član 43. Formiranje Kruga

KOLO Krug može pokrenuti grupa od najmanje 5 verifikovanih korisnika, podnošenjem prijave Fondaciji preko platforme.

Prijava sadrži:

• predloženi naziv Kruga,
• opis zajedničkog interesa oko kojeg se Krug okuplja (lokalni, tematski ili kombinovani),
• podatke o pokretačima (pseudonimi),
• interna pravila Kruga o prijemu i unutrašnjem odlučivanju, u okviru minimalnih principa iz ovog pravilnika,
• podatke o ovlašćenim licima Kruga u smislu člana 46.

Fondacija proverava formalnu ispravnost prijave i evidentira Krug u registru Krugova na platformi. Za formiranje Kruga nije potrebna registracija u Agenciji za privredne registre, osnivački akt u smislu Zakona o udruženjima ili Zakona o zadrugama, notarska overa niti bilo koja formalna procedura van platforme.

Evidentiranjem u registru Krugova, Krug stiče:

• sopstveni evidencioni identifikator u Protokolu,
• zajednički POEN račun u Protokolu,
• pravo na bonus emisije POEN-a za Krugove u skladu sa Prilogom 2.

Član 44. Članstvo u Krugu

Krug prima nove članove u skladu sa svojim internim pravilima o prijemu, koja mogu predvideti:

• otvoren prijem — svaki verifikovani korisnik koji podnese prijavu postaje član,
• prijem uz potvrdu postojećih članova,
• prijem uz preporuku postojećeg člana,
• druge mehanizme u skladu sa specifičnim interesom Kruga.

Član Kruga može istupiti u svakom trenutku, jednostranom izjavom na platformi, bez otkaznog roka i bez posledica. Istupanjem član gubi status člana Kruga, ali zadržava status verifikovanog korisnika sa celokupnim POEN-om i ZRNOM.

Krug može isključiti člana po internim pravilima. Isključeni korisnik zadržava status verifikovanog korisnika sa celokupnim POEN-om i ZRNOM.

Član 45. Unutrašnje odlučivanje Kruga

Unutrašnje odlučivanje Kruga odvija se po principu „jedan član — jedan glas". Svaki član Kruga ima jednak glas bez obzira na broj POEN-a ili ZRNA koje poseduje, visinu doprinosa Krugu i dužinu članstva.

Interna pravila Kruga utvrđuju:

• način sazivanja internih odlučivanja,
• kvorum i većinu za donošenje odluka,
• način imenovanja i promene ovlašćenih lica,
• kriterijume za prijem i isključenje članova,
• pravila upotrebe zajedničkog POEN računa,
• rešavanje unutrašnjih sporova pre upućivanja Fondaciji.

Interna pravila moraju biti u skladu sa ovim pravilnikom. U slučaju sukoba, primenjuje se ovaj pravilnik.

Član 46. Ovlašćena lica Kruga

Krug imenuje najmanje jedno, a najviše tri ovlašćena lica iz redova svojih članova. Ovlašćena lica obavljaju isključivo tehničku funkciju — iniciranje transakcija sa zajedničkog POEN računa Kruga na platformi.

Ovlašćeno lice nije pozicija sa odgovornošću, nije formalna funkcija u organizaciono-pravnom smislu, ne podrazumeva obavezu kontinuiteta, dostupnosti, preuzimanja zadataka niti bilo koje druge operativne obaveze.

Biti ovlašćeno lice Kruga ne pruža osnov za emisiju POEN-a. Protokol ne emituje POEN na osnovu statusa ovlašćenog lica. Ovlašćeno lice može primati POEN samo po istim osnovama kao svaki drugi član Kruga — kroz Programe Protokola, prenos od drugih korisnika, aktivnosti Kruga i druge opšte kanale iz ovog pravilnika.

Krug menja ovlašćena lica odlukom donetom prema svojim internim pravilima o unutrašnjem odlučivanju.

Član 47. Zajednički POEN račun Kruga

Krug raspolaže zajedničkim POEN računom u Protokolu.

Zajednički POEN račun se puni iz:

• bonus emisija Protokola pri dostizanju pragova broja članova u skladu sa članom 48,
• dobrovoljnih prenosa POEN-a od članova Kruga i drugih korisnika,
• prenosa sa drugih Krugova u okviru međukrugovske razmene,
• POEN-a iz aktivnosti prikupljanja Kruga,
• sredstava Projekata iz Glave VIII namenjenih Krugu,
• POEN-a koji Krug primi od korisnika povodom Projekata iz članova 56 i 58.

Zajednički POEN račun koristi se u skladu sa internim pravilima Kruga za:

• aktivnosti redistribucije,
• nabavku dobara i usluga od korisnika za potrebe Kruga,
• podršku pojedinačnim članovima u vanrednim situacijama, u skladu sa internim pravilima,
• druge namene u skladu sa zajedničkim interesom Kruga.

Zajednički POEN račun ne može biti izvor redovnih mesečnih transfera ni bilo kojeg drugog oblika predvidivih primanja za pojedinačne članove Kruga. Korišćenje zajedničkog računa za sistematsku kompenzaciju operativnog rada članova predstavlja težu povredu pravila sistema u smislu člana 35 stav 2.

Sve transakcije zajedničkog POEN računa javne su u okviru evidencije platforme u skladu sa Glavom XI.

Član 48. Bonus emisija za Krugove

Kako Krug raste, Protokol automatski emituje dodatne POENE na zajednički POEN račun pri dostizanju definisanih pragova broja članova, prema tabeli iz Priloga 2.

Emisija je automatska pri ispunjenju uslova, bez čekanja, odobravanja i diskrecije. Svaki prag se aktivira samo jednom po Krugu — već dostignuti pragovi se ne ponavljaju.

Bonus emisija iz ovog člana predstavlja Mehanizam platforme iz člana 11. Ne ulazi u dnevni limit iz člana 61.

Član 49. Aktivnosti Kruga

Krug u okviru svoje autonomije obavlja dve vrste internih aktivnosti:

• aktivnosti prikupljanja — organizovano prikupljanje robe ili usluga od verifikovanih korisnika, uz prenos POEN-a sa zajedničkog računa Kruga na račun korisnika,
• aktivnosti redistribucije — organizovana redistribucija robe ili usluga verifikovanim korisnicima, uz prenos POEN-a sa računa korisnika na zajednički račun Kruga.

Aktivnosti Kruga koriste isključivo postojeće stanje POEN-a Kruga i ne zahtevaju odobrenje Fondacije. Ne dovode do nove emisije iz Protokola.

Ako Krug planira aktivnost koja pretpostavlja novu emisiju POEN-a ili operativnu nabavku Fondacije u svoje ime, takva aktivnost prelazi u režim Projekta iz Glave VIII i podleže odobrenju Upravnog odbora Fondacije, odnosno Gornjeg Kola nakon njegove aktivacije.

Samo verifikovani korisnici mogu učestvovati u aktivnostima Kruga.

U okviru aktivnosti prikupljanja, Krug procenjuje vrednost primljene robe ili usluge prema tržišnoj vrednosti i prenosi korisniku odgovarajući iznos POEN-a sa zajedničkog računa.

U okviru aktivnosti redistribucije, korisnik koji prima robu ili usluge prenosi Krugu odgovarajući iznos POEN-a sa svog računa. Izvor robe ili usluga za aktivnost redistribucije može biti:

• prethodna aktivnost prikupljanja Kruga,
• sredstva stavljena na raspolaganje Krugu kroz Projekte iz Glave VIII,
• drugi izvori u skladu sa internim pravilima Kruga.

Aktivnosti prikupljanja i redistribucije dostupne su svim verifikovanim korisnicima KOLO sistema pod jednakim uslovima, bez obzira na članstvo u konkretnom Krugu. Krug ne može diskriminisati korisnike na osnovu članstva prilikom aktivnosti redistribucije, osim ako interna pravila Kruga opravdano ne predviđaju drugačije (npr. aktivnost namenjena specifičnoj grupi u skladu sa zajedničkim interesom).

Sve transakcije aktivnosti Kruga javne su u okviru evidencije platforme.

Član 50. Međukrugovska razmena

POENI su fungibilni na nivou cele mreže — ne postoje „lokalni POENI". Član jednog Kruga može direktno preneti POEN korisniku drugog Kruga ili nečlanu Kruga, kroz standardni POEN prenos iz člana 15.

Krugovi mogu koordinirati razmenu kroz bilateralne dogovore, tematske skupove i koordinacione mehanizme. Protokol evidentira sve prenose između zajedničkih računa Krugova kao i svaki drugi POEN transfer.

Član 51. Isključenje Kruga

Fondacija može isključiti Krug iz registra u slučaju teže povrede ovog pravilnika, naročito:

• korišćenja ovlašćenja suprotno članovima 46 i 47 ovog pravilnika,
• korišćenja Kruga za nezakonite aktivnosti,
• manipulacije članstvom radi neopravdanog sticanja bonus emisija iz člana 48, uključujući dodavanje neaktivnih ili fiktivnih članova,
• ozbiljnog narušavanja interesa sistema ili trećih lica.

Isključenjem Kruga:

• zajednički POEN račun se zatvara, a POEN-i se vraćaju Protokolu,
• članovi zadržavaju individualni status korisnika i celokupan POEN i ZRNO na svojim ličnim računima,
• ovlašćena lica gube pristup zajedničkom računu.

Isključenje Kruga je platformska radnja, ne raskid ugovora. Krug nema ugovorni odnos sa Fondacijom koji bi se mogao raskinuti.

Ovlašćena lica Kruga imaju pravo da podnesu prigovor na odluku o isključenju u skladu sa Glavom XIII.

VII. DONACIJE, PREPORUKE I RANGIRANJE

Član 52. Sistem donacija

Verifikovani korisnik može donirati novac Fondaciji i po osnovu toga steći POEN od Protokola u skladu sa principom dva odvojena akta iz člana 5.

Rangiranje korisnika u odnosu na novčane donacije vrši se prema tabeli iz Priloga 1.

Viši rang donosi povoljniji koeficijent emisije POEN-a koju Protokol algoritamski vrši povodom buduće donacije. Korišćenje POEN-a od strane korisnika ne utiče na rang.

Rang donosi algoritamske pogodnosti unutar sistema (viši koeficijent emisije, veće iznose emisije po preporukama), ali ne donosi glasačku moć u Gornjem Kolu. Rang je kumulativan i trajan, baziran na istorijskom doprinosu.

Korisnik nema ugovorno ni statutarno potraživanje prema Fondaciji za emisijom POEN-a po osnovu donacije.

Emisija POEN-a po ovom članu predstavlja Mehanizam platforme iz člana 11. Ne ulazi u dnevni limit iz člana 61.

Član 53. Sistem preporuka

Verifikovani korisnik može preporučiti nove korisnike sistemu i za to steći POEN od Protokola. Protokol emituje POEN preporučiocu kada preporučeni korisnik završi verifikaciju identiteta.

Rang za širenje stiče se dovođenjem novih korisnika i utvrđuje se prema tabeli iz Priloga 1.

Sistem beleži samo direktne preporuke — jedan nivo dubine; preporuke koje kasnije učini preporučeni korisnik ne proizvode emisiju u korist izvornog preporučioca.

Rang preporuka je kumulativan i trajan — ne smanjuje se ako ranije preporučeni korisnici napuste sistem.

Emisija POEN-a po ovom članu predstavlja Mehanizam platforme iz člana 11. Ne ulazi u dnevni limit iz člana 61.

VIII. PROJEKTI

Član 54. Samofinansiranje sistema

KOLO sistem se samofinansira kroz dinarske donacije fizičkih i pravnih lica Fondaciji. Fondacija je jedini primalac dinarskih donacija i jedini pravni subjekt koji nabavlja, ugovara i raspolaže dinarskim sredstvima sistema.

Svaki korisnik platforme može donirati Fondaciji u dinarima. Pravna lica doniraju u svojstvu pokrovitelja, u skladu sa Glavom V. Sve donacije služe zadovoljavanju potreba korisnika, Krugova i mreže kroz Projekte koji se odobravaju u skladu sa ovom Glavom.

Donacije Fondaciji usmeravaju se sledećim redosledom prioriteta:

1. osnovni troškovi — operativni troškovi Fondacije (računovodstvo, pravni, softver, hosting, promocija, održavanje infrastrukture) i troškovi neposredne podrške funkcionisanju sistema,
2. rezerva održivosti — dok zaštitni veto Fondacije iz člana 71 nije ugašen, preostali iznos ostaje u rezervi Fondacije radi obezbeđenja operativne stabilnosti,
3. Projekti koji zahtevaju alokaciju dinarskih sredstava — po gašenju zaštitnog veta, preostali iznos nakon pokrivanja osnovnih troškova finansira takve Projekte iz ove Glave, po odlukama Gornjeg Kola.

Projekti koji se realizuju isključivo operativno ili kroz emisiju POEN-a iz Protokola, a ne zahtevaju alokaciju dinarskih sredstava Fondacije (naročito Projekat iz člana 58), aktiviraju se u skladu sa odredbama ove Glave, bez obzira na fazu razvoja sistema.

Sa pravnog stanovišta, svaka dinarska transakcija sistema kvalifikuje se kao donacija Fondaciji ili kao operativna aktivnost Fondacije u realizaciji njenih statutarnih ciljeva. Dinari ne prelaze granicu Fondacije ka Krugovima niti ka korisnicima kao dinarski transfer.

Član 55. Projekat i operativna nabavka Fondacije

Projekat je vremenski ograničena aktivnost sa definisanim ishodima i korisnicima, koja služi ostvarivanju ciljeva sistema iz člana 3.

O odobravanju Projekata pre aktivacije Gornjeg Kola odlučuje Upravni odbor Fondacije, a po aktivaciji — Gornje Kolo kvadratnim glasanjem, uz primenu zaštitnog veta Fondacije iz člana 71 do njegovog gašenja.

Projekat se realizuje kroz jednu ili obe od sledećih komponenti:

• emisija POEN-a iz Protokola povodom odobrenog Projekta,
• operativna nabavka roba, usluga ili drugih kapaciteta od strane Fondacije u svoje ime, radi stavljanja na raspolaganje korisnicima i Krugovima.

Fondacija u oba slučaja ostaje stranka svih ugovora sa trećim licima. Krugovi ne primaju dinarska sredstva od Fondacije, niti zaključuju ugovore o nabavci u svoje ime. Korisnicima i Krugovima se stavljaju na raspolaganje roba, usluge ili kapaciteti koje je Fondacija nabavila u svoje ime.

Emisija POEN-a po odobrenom Projektu predstavlja kategoriju Projekata iz člana 11. Ne ulazi u dnevni limit iz člana 61.

Član 56. Projekti kolektivnih nabavki

Projekat kolektivnih nabavki aktivira se po gašenju zaštitnog veta Fondacije iz člana 71.

Fondacija agregira potražnju u mreži, nabavlja robu na veliko po povoljnijim cenama i stavlja je na raspolaganje verifikovanim korisnicima, posredstvom Krugova kao distributivnih kanala kada je to svrsishodno, ili neposredno.

Verifikovani korisnici prenose POEN za primljenu robu — na zajednički račun Kruga kada distribucija ide kroz Krug, odnosno direktno Protokolu kada distribucija ide neposredno.

Proces kolektivnih nabavki:

• predlaganje — korisnici, Krugovi ili članovi Gornjeg Kola pojedinačno ili grupno predlažu kategorije robe,
• odlučivanje — Gornje Kolo glasa o prioritetima kroz kvadratno glasanje,
• nabavka — Fondacija sprovodi nabavku na spoljnom tržištu za dinare, u svoje ime,
• distribucija — roba se stavlja na raspolaganje korisnicima i Krugovima; korisnici i Krugovi prenose POEN u skladu sa prethodnim stavom.

POENI primljeni po osnovu kolektivnih nabavki podrazumevano se vraćaju Protokolu (deflatorni efekat). Gornje Kolo može odlučiti da u konkretnom slučaju POEN-i ostanu na zajedničkom računu Kruga koji je učestvovao u distribuciji. Odluka se donosi za svaku nabavku posebno.

Gornje Kolo prati ravnotežu između inflatornog efekta Programa Protokola i deflatornog efekta kolektivnih nabavki i može prilagođavati parametre Programa Protokola u skladu sa članom 73 tačka 1, radi održavanja stabilnosti opticaja.

Član 57. Projekti podrške Krugovima

Projekti podrške Krugovima aktiviraju se po gašenju zaštitnog veta Fondacije iz člana 71.

Fondacija može, na osnovu odobrenog predloga Projekta, u svoje ime nabaviti, zakupiti ili drugačije obezbediti kapacitete (prostore za razmenu, skladišta, opremu, logistiku, dostavu) i staviti ih na raspolaganje Krugovima radi realizacije njihovih aktivnosti iz člana 49.

Ovaj Projekat je po prirodi strukturno vezan za Krugove, s obzirom na to da obezbeđuje infrastrukturu za aktivnosti Krugova.

Fondacija ostaje vlasnik ili zakupac tih kapaciteta i dokumentuje ih u svom poslovanju u skladu sa propisima o neprofitnim organizacijama. Krug ne stiče imovinska prava, niti zaključuje ugovore o korišćenju u svoje ime.

Krug podnosi predlog Projekta koji sadrži opis potrebe, procenjenu vrednost nabavke ili zakupa, rok realizacije i broj obuhvaćenih korisnika. Gornje Kolo odlučuje kvadratnim glasanjem prema raspoloživim sredstvima i prioritetima.

Član 58. Projekti redistribucije donirane robe

Projekat redistribucije donirane robe aktivan je od dana stupanja na snagu ovog pravilnika, bez obzira na fazu razvoja sistema, jer ne zahteva alokaciju dinarskih sredstava Fondacije. Operativni troškovi realizacije ovog Projekta (skladištenje, transport, distribucija) pokrivaju se iz osnovnih troškova Fondacije u skladu sa članom 54.

Izvor Projekta je roba donirana Fondaciji od strane pokrovitelja i fizičkih lica. Fondacija preuzima doniranu robu i stavlja je na raspolaganje verifikovanim korisnicima — posredstvom Krugova kroz njihove aktivnosti redistribucije iz člana 49, ili neposredno kada distribucija kroz Krug nije svrsishodna.

Tok emisije i prenosa POEN-a:

• povodom donacije robe pokrovitelja, Protokol emituje bonus POEN vlasniku pravnog lica u skladu sa Prilogom 2 — kao Mehanizam platforme iz člana 11,
• verifikovani korisnici primaju robu i prenose odgovarajući iznos POEN-a sa svog računa — na zajednički račun Kruga kada distribucija ide kroz Krug, odnosno direktno Protokolu kada distribucija ide neposredno,
• primljeni POEN na zajedničkom računu Kruga ostaje i koristi se u skladu sa članom 47.

Član 59. Ko može koristiti Projekte

Projekte iz članova 56 i 58 mogu koristiti svi verifikovani korisnici KOLO sistema pod jednakim uslovima, nezavisno od članstva u Krugu.

Projekat iz člana 57 po svojoj prirodi je namenjen Krugovima kao lokalnim operativnim formama — koriste ga Krugovi za realizaciju svojih aktivnosti iz člana 49, a time posredno i njihovi članovi.

IX. PROGRAMI PROTOKOLA

Član 60. Priroda Programa Protokola

Programi Protokola emituju nove POEN-e prema strogo definisanim pravilima. Za razliku od Projekata iz Glave VIII koji se realizuju kroz dinarska sredstva Fondacije i/ili posebnu emisiju POEN-a povodom odobrenog projektnog predloga, Programi Protokola kreiraju nove POEN-e automatski, prema statusu ili doprinosu korisnika, i evidentiraju se kao povećanje negativnog stanja Protokola.

Programi Protokola dele se na dve kategorije:

• Operativni program — Program Evidencije Doprinosa, emisija POEN-a kroz međusobno potvrđivanje individualnih doprinosa,
• Socijalni programi — Podrška Majkama, Podrška Starijima, Posebna Briga, Školovanje, emisija POEN-a na osnovu statusa primaoca.

Svi Programi Protokola — operativni i socijalni — otvoreni su svim verifikovanim korisnicima platforme, nezavisno od članstva u Krugu. Članstvo u Krugu ne ubrzava niti usporava pristup tim programima.

Član 61. Limit emisije Programa Protokola

Ukupna dnevna emisija svih socijalnih i operativnih Programa Protokola zajedno ne može preći 10% opticaja POEN-a na kraju prethodnog obračunskog perioda.

U slučaju da ukupna dnevna emisija svih programa zajedno prelazi limit, primenjuje se proporcionalno smanjenje iznosa emisije svih programa i svih primalaca ravnopravno, tako da ukupna emisija ne prelazi dozvoljeni limit. Nijedan program nije privilegovan u odnosu na druge prilikom proporcionalnog smanjenja.

Dnevni limit iz ovog člana ne primenjuje se na emisiju kroz Mehanizme platforme iz člana 11, niti na emisiju po odobrenim Projektima iz člana 11.

Član 62. Redosled aktivacije programa

Programi Protokola aktiviraju se postupno, prema kapacitetu opticaja sistema. Redosled aktivacije:

1. Evidencija Doprinosa — aktivna od pokretanja sistema,
2. Podrška Majkama,
3. Podrška Starijima,
4. Posebna Briga,
5. Školovanje.

Svaki sledeći program aktivira se onog obračunskog perioda kada ukupna emisija za prethodni program bude ispod dnevnog limita iz člana 61, odnosno kada budu isplaćivani puni iznosi za sve prethodno aktivirane programe. Odluku o aktivaciji svakog narednog programa donosi Upravni odbor Fondacije, a po aktivaciji Gornjeg Kola — Gornje Kolo.

Nakon što su svi programi aktivirani, ne postoji prioritet među njima — ako ukupna emisija prelazi limit, primenjuje se proporcionalno smanjenje iz člana 61.

Član 63. Program Evidencije Doprinosa

Program Evidencije Doprinosa je operativni program emisije POEN-a kroz potvrde doprinosa korisnika zajedničkom dobru.

Program Evidencije Doprinosa funkcioniše po principu međusobnog potvrđivanja — drugi verifikovani korisnici potvrđuju evidenciju doprinosa. Program ne predviđa tarifu po vrsti aktivnosti niti sistematizaciju pozicija.

Program je otvoren za sve verifikovane korisnike, bez obzira na članstvo u Krugu.

Učešće u Programu Evidencije Doprinosa ne predstavlja radni odnos, rad van radnog odnosa, angažman po ugovoru o delu, niti bilo koji drugi oblik rada u smislu propisa o radu. POEN emitovan kroz ovaj Program nije zarada, naknada za rad, honorar niti drugi oblik kompenzacije za izvršeni rad. Između Fondacije i učesnika Programa ne postoji odnos poslodavca i zaposlenog, niti bilo koji drugi radnopravni odnos. Ni između korisnika međusobno ne nastaje radnopravni odnos povodom međusobnog potvrđivanja doprinosa.

Pravila učestvovanja, postupak potvrđivanja, mehanizam zaštite od zloupotreba, sankcije za lažno prijavljivanje doprinosa i parametri emisije utvrđuju se posebnim Pravilnikom o Evidenciji Doprinosa, koji donosi Upravni odbor Fondacije, odnosno Gornje Kolo nakon njegove aktivacije.

Lažna evidencija doprinosa ili zloupotreba mehanizma međusobnog potvrđivanja predstavlja težu povredu pravila sistema u smislu člana 35 stav 2.

Član 64. Program Podrška Majkama

Program Podrška Majkama primenjuje se na verifikovane korisnike platforme koji su majke ili primarni staratelji i imaju decu mlađu od 20 godina.

Emisija se odvija dnevno, po baznoj osnovici od 2.000 POEN dnevno, uz primenu koeficijenata po rednom broju deteta utvrđenih posebnim Pravilnikom o Programu Podrška Majkama. Koeficijenti se primenjuju kumulativno — korisnik prima zaseban iznos za svako dete koje ispunjava uslov iz prvog stava.

Iznos emisije po detetu smanjuje se linearno tokom trajanja programa, prema formuli:

Dnevni iznos za dete i = Osnovica × (1 − N(i) × 0,05) × Koeficijent(i)

gde je N(i) broj navršenih godina deteta i u trenutku emisije. Emisija za dete prestaje na dan 20. rođendana deteta; u 19. godini života iznos je 5% osnovice (100 POEN po koeficijentu dnevno), i u trenutku navršavanja 20. godine pada na nulu.

Uslovi za primenu su, pored statusa iz prvog stava:

• dostavljena dokumentacija kojom se potvrđuje roditeljstvo, odnosno starateljstvo, i godine starosti dece (izvod iz matične knjige rođenih, odnosno rešenje o starateljstvu),
• za decu školskog uzrasta — potvrda o upisu u obrazovnu ustanovu,
• potvrda o zdravstvenom osiguranju deteta ili ekvivalent.

Dokumentacija se dostavlja direktno Fondaciji kao rukovaocu podataka o ličnosti, u skladu sa članom 77 i Politikom privatnosti. Detaljan postupak prijave, obrazac, periodičnost ažuriranja dokumentacije, koeficijenti po rednom broju deteta i drugi parametri utvrđuju se posebnim Pravilnikom o Programu Podrška Majkama.

Član 65. Program Podrška Starijima

Program Podrška Starijima primenjuje se na verifikovane korisnike platforme starije od 50 godina.

Dnevni iznos emisije računa se po formuli:

Dnevni iznos = 1.000 + 100 × (godine starosti − 50) POEN

Jedini uslovi su status verifikovanog korisnika i starost od najmanje 50 godina. Ne postoje dodatni uslovi aktivnosti, prihoda niti zdravstvenog stanja.

Uzrast se utvrđuje iz identifikacionog dokumenta podnetog u postupku verifikacije iz člana 29, te dodatna dokumentacija nije potrebna.

Detaljni parametri programa (ilustrativne tabele iznosa, eventualne gradacije po starosnim grupama i drugi parametri) utvrđuju se posebnim Pravilnikom o Programu Podrška Starijima.

Član 66. Program Posebna Briga

Program Posebna Briga namenjen je verifikovanim korisnicima platforme koji imaju dokumentovani invaliditet u smislu propisa o zdravstvenoj zaštiti i socijalnoj zaštiti.

Bazni iznos emisije iznosi 2.000 POEN dnevno. Program predviđa mogućnost gradacije po stepenu invaliditeta, sa konkretnim pragovima utvrđenim posebnim Pravilnikom o Programu Posebna Briga.

Verifikacija stanja vrši se podnošenjem rešenja o invalidnosti ili ekvivalentnog akta nadležnog organa direktno Fondaciji kao rukovaocu podataka o ličnosti. Fondacija prima isključivo akt kojim nadležni organ utvrđuje invaliditet, bez osnovne medicinske dokumentacije koja je tom aktu prethodila. Krugovi ne pristupaju dokumentaciji korisnika.

Trajanje emisije odgovara trajanju stanja. Za trajna stanja, program je doživotan. Za stanja koja mogu da se poboljšaju, predviđeno je periodično ažuriranje dokumentacije u rokovima koje utvrđuje poseban Pravilnik.

Detaljan postupak prijave, obrazac, vrsta prihvatljive dokumentacije, pragovi gradacije, periodičnost ažuriranja i drugi parametri utvrđuju se posebnim Pravilnikom o Programu Posebna Briga.

Član 67. Program Školovanje

Program Školovanje primenjuje se na svakog verifikovanog korisnika platforme koji je upisan u obrazovnu ustanovu priznatu od nadležnog državnog organa Republike Srbije ili ekvivalentnog organa strane države.

Iznos emisije utvrđuje se posebnim Pravilnikom o Programu Školovanje. Pravilnik može predvideti koeficijente po nivou i tipu obrazovanja i uslove uspeha.

Verifikacija statusa u obrazovanju vrši se na svakih 6 meseci, dostavljanjem potvrde o upisu i dokumenata o napredovanju (prepis ocena, izveštaj o položenim ispitima ili ekvivalent). Dokumentacija se dostavlja direktno Fondaciji kao rukovaocu podataka o ličnosti, u skladu sa članom 77 i Politikom privatnosti.

Nedostavljanje dokumentacije u predviđenom roku rezultira suspenzijom emisije — ne prekidom statusa korisnika.

Detaljan spisak tipova obrazovanja obuhvaćenih programom, koeficijenti, uslovi uspeha, obrazac prijave i drugi parametri utvrđuju se posebnim Pravilnikom o Programu Školovanje.

Član 68. Kumulacija, suspenzija i gašenje programa

Svi Programi Protokola nezavisni su i kumulativni — korisnik koji ispunjava uslove za više programa prima sve.

Pojedinačni Program može se suspendovati ili trajno ugasiti. Do aktivacije Gornjeg Kola, programe može privremeno suspendovati Upravni odbor Fondacije isključivo u hitnim slučajevima sistemske zloupotrebe ili regulatorne prepreke, na rok od najviše 30 dana, uz obavezu javnog obrazloženja.

Po aktivaciji Gornjeg Kola, predlog za suspenziju ili trajno gašenje programa mogu podneti članovi Gornjeg Kola, a odlučuje Gornje Kolo kvadratnim glasanjem, uz primenu zaštitnog veta Fondacije iz člana 71 do njegovog gašenja.

X. GORNJE KOLO I DVOSTEPENO UPRAVLJANJE

Član 69. Aktivacija Gornjeg Kola — Prvi prag

Gornje Kolo se aktivira kada Protokol dostigne minus od 1.000.000 POEN, čime počinje distribucija ZRNA u skladu sa članom 19.

Pre aktivacije Gornjeg Kola, sve upravljačke odluke u sistemu donosi Upravni odbor Fondacije, u okviru svojih nadležnosti i ovog pravilnika.

Aktivacija Gornjeg Kola je permanentna i jednosmerna — jednom aktivirano, Gornje Kolo ne može biti deaktivirano.

Nadležnost za donošenje upravljačkih odluka koje su do aktivacije bile na Upravnom odboru Fondacije prelazi na Gornje Kolo automatski u trenutku kada Protokol dostigne opticaj od 1.000.000 POEN. Fondacija javnom objavom na platformi konstatuje nastupanje tog trenutka sa dejstvom od narednog obračunskog perioda.

Po aktivaciji Gornjeg Kola, nadležnost Gornjeg Kola ograničena je zaštitnim vetom Fondacije iz člana 71, dok se veto ne ugasi.

Član 70. Glasanje u Gornjem Kolu

Glasačko pravo u Gornjem Kolu imaju svi korisnici koji poseduju najmanje jedno aktivno ZRNO.

Glasanje koristi mehanizam kvadratnog glasanja iz člana 25.

Ne postoji kvorum za odlučivanje Gornjeg Kola. O svakoj odluci odlučuje se prostom većinom glasačke moći, izračunate u skladu sa članom 25.

Član 71. Zaštitni veto Fondacije — Drugi prag

Po aktivaciji Gornjeg Kola, Fondacija zadržava zaštitni veto na odluke Gornjeg Kola koje bi ugrozile operativnu održivost sistema, dok sredstva Fondacije ne dostignu trostruki iznos operativnih troškova Fondacije u prethodnom mesecu.

Opseg zaštitnog veta ograničen je isključivo na alokaciju dinarskih sredstava Fondacije i parametre direktne finansijske održivosti Fondacije. Zaštitni veto ne obuhvata druge nadležnosti Gornjeg Kola iz člana 73, osim ako Fondacija u obrazloženju veta dokaže da konkretna odluka dovodi do kvantifikovanog finansijskog gubitka ili ugrožavanja operativne likvidnosti Fondacije.

Fondacija svakog meseca javno objavljuje na platformi: obračun operativnih troškova Fondacije u prethodnom mesecu, tekuće stanje sredstava Fondacije, i izračunati odnos ta dva iznosa. Obračun omogućava korisnicima da nezavisno prate ispunjenje uslova za gašenje zaštitnog veta.

Zaštitni veto se trajno i jednosmerno gasi kada sredstva Fondacije dostignu trostruki iznos operativnih troškova Fondacije u prethodnom mesecu. Gašenje veta konstatuje Fondacija javnom objavom na platformi i upisom u registar odluka Fondacije, sa datumom efektivnog dejstva narednog obračunskog perioda.

Gašenje zaštitnog veta je permanentno i jednosmerno — veto se jednom ugašen ne može ponovo aktivirati.

Po gašenju zaštitnog veta, Fondacija deluje izvršno u odnosu na odluke Gornjeg Kola u okviru njegove nadležnosti iz člana 73. Fondacija nastavlja da postoji kao pravno lice — potrebna za odnose sa trećim licima, vođenje bankovnih računa, zaključivanje ugovora i izvršavanje dinarskih transakcija — i u ostalim pitanjima deluje samostalno u skladu sa svojim Statutom i Zakonom o zadužbinama i fondacijama.

Do gašenja zaštitnog veta, Fondacija iz sredstava kojima raspolaže prvo obezbeđuje sopstvenu operativnu održivost — pokrivanje osnovnih troškova iz člana 54 — a preostali iznos održava u rezervi u skladu sa članom 54.

Član 72. Delegiranje glasova

Korisnik koji poseduje aktivno ZRNO može delegirati svoje glasove drugom korisniku koji poseduje najmanje jedno aktivno ZRNO.

Delegiraju se glasovi, ne ZRNA. Delegator zadržava ZRNO na svom računu, pravo da ga prebaci u slobodno i pravo da ga vrati Protokolu. Delegat prima glasove delegatora u punom iznosu — delegirani glasovi sabiraju se sa sopstvenim glasovima delegata, bez ponovne primene kvadratnog korena.

Delegacija je opšta — delegat glasa u ime delegatora na sva pitanja. Nije moguće delegirati glasove različitim licima za različita pitanja.

Postupak delegiranja:

• korisnik u svakom trenutku može odabrati drugog korisnika kao svog delegata,
• delegacija se registruje odmah, ali postaje efektivna na početku sledećeg obračunskog perioda (u ponoć),
• do stupanja delegacije na snagu, korisnik glasa sopstvenim glasovima.

Povlačenje delegacije:

• korisnik može u svakom trenutku opozvati delegaciju,
• opoziv postaje efektivan na početku sledećeg obračunskog perioda (u ponoć),
• do stupanja opoziva na snagu, delegat zadržava delegirane glasove.

Korisnik može imati samo jednog delegata u datom trenutku. Promena delegata vrši se opozivom prethodne delegacije i uspostavljanjem nove, pri čemu oba akta stupaju na snagu na početku sledećeg obračunskog perioda.

Član 73. Opseg nadležnosti Gornjeg Kola

Nadležnost Gornjeg Kola obuhvata:

1. algoritamske parametre Protokola, u okviru granica postavljenih ovim pravilnikom,
2. aktivaciju, suspenziju i gašenje Programa Protokola,
3. odobravanje Projekata iz Glave VIII,
4. izmene ovog pravilnika u delu koji se tiče suštinskih prava i obaveza korisnika i suštinskih parametara sistema, pri čemu se pod suštinskim naročito smatraju: prava i obaveze korisnika, limiti i pravila emisije POEN-a, struktura i pravila prometa ZRNA, mehanizam aktivacije Gornjeg Kola, opseg i gašenje zaštitnog veta Fondacije, procedure isključenja korisnika i Krugova,
5. donošenje izvedenih pravilnika sistema.

Nadležnost Gornjeg Kola ograničena je zaštitnim vetom Fondacije iz člana 71, dok se veto ne ugasi.

XI. TRANSPARENTNOST I ZAŠTITA PODATAKA

Član 74. Evidencija transakcija

Sve POEN transakcije i sve promene stanja ZRNA evidentiraju se u Protokolu.

Evidencija obezbeđuje:

• nepromenljivost zapisa — jednom upisana transakcija ne može se izmeniti,
• transparentnost — svi posetioci platforme mogu videti pseudonimnu evidenciju transakcija u obimu definisanom članom 75; verifikovani korisnici imaju dodatni pristup profilima, rang-listama i analitičkim podacima sistema,
• verifikabilnost — svaki verifikovani korisnik može nezavisno proveriti stanje sistema i zero-sum invarijantu.

Član 75. Gradirani pristup evidenciji

Pristup evidenciji sistema uređen je prema statusu registracije i verifikacije.

Neregistrovan posetilac ima pravo pristupa:

• javnoj prezentaciji sistema i informacijama o funkcionisanju KOLO sistema,
• sistemskim agregatima — opticaj POENA, kurs ZRNA, ukupan broj korisnika i transakcija, zero-sum provera,
• javnoj rang-listi pokrovitelja iz člana 41,
• javnom feed-u transakcija sa pseudonimima strana — vreme, iznos, tip transakcije, oznaka programa Protokola; opis transakcije prikazuje se samo za emisije Protokola,
• Pijaci na nivou oglasa (kategorija, opis, lokacija, pseudonim korisnika koji je objavio oglas), bez mogućnosti pokretanja komunikacije.

Neverifikovan registrovan korisnik ima, pored svega navedenog za neregistrovanog posetioca, i pravo pristupa:

• sopstvenoj potpunoj istoriji transakcija, uključujući identifikatore protivstrana u transakcijama u kojima je lično učestvovao,
• podacima o Krugovima — naziv, oblast delovanja, broj članova, projekti, bonus emisije,
• pretrazi po pseudonimu isključivo u kontekstu forme za slanje POENA.

Neverifikovan korisnik ne vidi profile drugih korisnika, ne vidi pojedinačne rang-liste korisnika, ne vidi sadržaj poruka i nema pristup komunikacionom modulu. Uvid neverifikovanog korisnika u Pijacu jednak je uvidu neregistrovanog posetioca.

Verifikovani korisnik ima, pored svega navedenog za neverifikovanog korisnika, i pravo pristupa:

• celokupnoj istoriji transakcija svih korisnika, sa identifikatorima strana — pseudonimima za fizička lica, nazivima za Krugove,
• trenutnom stanju POEN-a svih korisnika,
• ukupnoj količini ZRNA svih korisnika,
• pojedinačnim rang-listama korisnika — donacije, preporuke,
• profilima drugih korisnika u skladu sa Politikom privatnosti,
• Pijaci u punom obimu — pokretanje komunikacije i učešće u razmeni.

Stvarni identitet fizičkih lica (ime, prezime, JMBG, adresa) nije vidljiv ni registrovanim ni neregistrovanim posetiocima kroz javnu evidenciju, bez obzira na status verifikacije, u skladu sa članom 77.

Član 76. Zaštita identiteta korisnika

Stvarni identitet korisnika (ime, prezime, JMBG, adresa) nije vidljiv drugim korisnicima niti posetiocima kroz javnu evidenciju.

Povezanost pseudonima i stvarnog identiteta dostupna je isključivo licima navedenim u članu 30.

Član 77. Obrada podataka o ličnosti

Podaci o korisnicima obrađuju se u skladu sa Zakonom o zaštiti podataka o ličnosti i Politikom privatnosti Fondacije.

Pravni osnovi za obradu:

• izvršenje ugovora (pristupanje sistemu),
• ispunjenje zakonskih obaveza,
• legitimni interes (sprečavanje zloupotreba, bezbednost sistema),
• pristanak korisnika za specifične svrhe.

Podaci o ličnosti koji se prikupljaju za potrebe socijalnih Programa Podrške Protokola obrađuju se isključivo od strane Fondacije kao rukovaoca, u skladu sa svrhom i načinom definisanim u Politici privatnosti i posebnim pravilnicima svakog programa. Krugovi ne pristupaju ovim podacima.

Korisnici imaju pravo na pristup, ispravku, brisanje i prenosivost podataka, kao i pravo prigovora. Pravo na brisanje ostvaruje se kroz mehanizam anonimizacije iz narednog stava; puno brisanje numeričke istorije transakcija nije moguće zbog legitimnog interesa održavanja zero-sum invarijante sistema i integriteta evidencije zajedničkog dobra.

Anonimizacija pri prestanku statusa korisnika zamenjuje pseudonim neutralnim identifikatorom, briše profilne podatke, zadržavajući numeričku istoriju transakcija radi održavanja zero-sum invarijante sistema. Po anonimizaciji, korisnik se ne može ponovo identifikovati čak ni od strane Fondacije.

Detalji obrade podataka definisani su Politikom privatnosti.

XII. ODGOVORNOST I RIZICI

Član 78. Ograničenje odgovornosti Fondacije

Fondacija ne odgovara za:

• vrednost POEN-a ili ZRNA,
• promene kursa ZRNA,
• kvalitet dobara i usluga razmenjenih između korisnika, uključujući razmene na Pijaci,
• ispunjenje obaveza korisnika jednih prema drugima,
• tehničke probleme platforme koji nisu posledica namere ili grube nepažnje,
• gubitak POEN-a ili ZRNA usled prestanka statusa korisnika,
• odluke regulatornih organa koje bi uticale na funkcionisanje sistema, pod uslovom da je Fondacija postupala u dobroj veri i preduzela razumne mere za usklađenost sa važećim propisima,
• privatne aranžmane korisnika van sistema,
• razliku između punog iznosa programa i stvarno emitovanog iznosa u slučaju primene proporcionalnog smanjenja iz člana 61,
• aktivnosti Krugova koje Fondacija ne pokreće, ne usmerava i ne nadzire.

Član 79. Prihvatanje rizika

Pristupanjem sistemu, korisnik potvrđuje da razume i prihvata:

• da POEN i ZRNO nemaju garantovanu vrednost,
• da POEN ne može biti konvertovan u novac od strane Fondacije,
• da kurs ZRNA može rasti ili opadati kao posledica mehanizma iz člana 20,
• da regulatorni okvir može uticati na funkcionisanje sistema,
• da prestankom statusa korisnika gubi sve POEN-e i ZRNA bez prava na novčanu naknadu,
• da sistem funkcioniše na principu uzajamnosti bez garancija ishoda,
• da iznosi iz Programa Protokola mogu biti proporcionalno umanjeni ako ukupna emisija prekorači limit iz člana 61,
• da orijentir 1 POEN ≈ 1 RSD nije garantovan i ne postoji mehanizam koji ga održava,
• da Protokol nema posebnu ulogu na Pijaci i da rizik razmena na Pijaci snose korisnici koji učestvuju u razmeni,
• da Fondacija ne garantuje kontinuitet rada platforme u slučaju više sile, regulatorne intervencije, blokade pristupa ili druge okolnosti van njene kontrole.

XIII. REŠAVANJE SPOROVA

Član 80. Interni postupak rešavanja sporova

Sporovi u KOLO sistemu rešavaju se kroz interni postupak u tri nivoa:

• Nivo 1 — Krug: sporovi između članova istog Kruga, kao i sporovi između člana Kruga i ostalih članova istog Kruga, odnosno ovlašćenih lica Kruga u njihovom svojstvu,
• Nivo 2 — Fondacija: žalbe na odluke Kruga, sporovi između korisnika različitih Krugova, sporovi korisnika koji je odbijen za članstvo ili isključen iz Kruga, kao i sporovi između korisnika i Fondacije,
• Nivo 3 — Gornje Kolo: konačna instanca, sistemska pitanja, žalbe na odluke Fondacije.

Dok Gornje Kolo nije aktivirano, Fondacija je konačna instanca za sve sporove.

Sporovi povodom razmena na Pijaci rešavaju se po opštem postupku iz ovog člana, a ne kroz poseban potrošački mehanizam. Fondacija i Protokol ne posreduju u dogovoru između korisnika niti preuzimaju obaveze reklamacije ili garancije.

Član 81. Postupak i rokovi

Korisnik podnosi prigovor u pisanoj formi (uključujući elektronski oblik) nadležnoj instanci.

Rok za odgovor na prigovor: 30 dana.

Ako korisnik nije zadovoljan odlukom, može uložiti žalbu višoj instanci u roku od 15 dana od prijema odluke.

Član 82. Sudska zaštita

Odredbe o internom postupku ne isključuju pravo korisnika da zaštitu svojih prava potraži pred nadležnim sudom u skladu sa zakonom.

Tužbu može podneti korisnik pred sudom u Somboru. Za tužbe Fondacije protiv korisnika nadležan je sud prebivališta korisnika.

Odredbe o mesnoj nadležnosti ne isključuju primenu imperativnih propisa o zaštiti potrošača i slabije strane u pravnom odnosu, koji korisniku mogu davati šira prava od onih predviđenih ovim pravilnikom.

XIV. IZMENE PRAVILNIKA

Član 83. Postupak izmene

Ovaj pravilnik može izmeniti:

• Upravni odbor Fondacije — pre aktivacije Gornjeg Kola,
• Gornje Kolo kvadratnim glasanjem — nakon aktivacije Gornjeg Kola, u okviru svoje nadležnosti iz člana 73, uz primenu zaštitnog veta Fondacije iz člana 71 do njegovog gašenja.

Fondacija zadržava pravo na tehničke i redakcione ispravke pravilnika i nakon aktivacije Gornjeg Kola, pod uslovom da ne menjaju suštinska prava i obaveze korisnika.

Pre donošenja izmena koje suštinski menjaju prava i obaveze korisnika, nadležni organ će:

• objaviti nacrt izmena najmanje 30 dana pre usvajanja,
• omogućiti korisnicima da dostave komentare,
• razmotriti dostavljene komentare.

U hitnim slučajevima (regulatorne promene, bezbednosni razlozi), izmene mogu stupiti na snagu odmah, uz naknadnu notifikaciju korisnika.

Član 84. Obaveštavanje o izmenama

O izmenama pravilnika korisnici se obaveštavaju putem:

• KOLO platforme,
• email-a na registrovanu adresu.

Nastavak korišćenja sistema nakon stupanja izmena na snagu smatra se prihvatanjem izmena. Korisnik koji se ne slaže sa izmenama ima pravo na istupanje u skladu sa članom 36.

Za izmene koje suštinski menjaju prava korisnika, predviđa se pravo na istupanje u roku od 30 dana od obaveštenja, sa punim pravom na prenos POENA i povrat ZRNA tokom tog perioda.

XV. SOFTVER I SADRŽAJ KAO ZAJEDNIČKO DOBRO

Član 85. Opšte odredbe i pravni status

Softver KOLO platforme (izvorni kod, izvršni kod i prateća tehnička dokumentacija) i sadržaj koji Fondacija objavljuje u vezi sa radom KOLO sistema (tekstualni, grafički i obrazovni materijali) predstavljaju sastavni deo zajedničkog dobra u smislu člana 2 ovog pravilnika i odgovarajuće odredbe Statuta Fondacije o zajedničkom dobru.

Imovinska autorska prava na softver i sadržaj iz prethodnog stava pripadaju:

• Fondaciji — u delu koji nastaje izvornim sticanjem, kada delo nastaje u okviru rada Fondacije,
• Fondaciji — u delu koji je na Fondaciju prenesen posebnim ugovorom o prenosu imovinskih autorskih prava,
• doprinosiocima — u delu koji je platformi doprinesen pod uslovima iz člana 88 ovog pravilnika, pri čemu doprinosioci licenciraju svoj doprinos svim korisnicima pod uslovima iz člana 86 odnosno 87.

Zajedničko dobro u smislu ove Glave čini skup svih licenciranih doprinosa — bez obzira na titularstvo imovinskih prava pojedinačnih doprinosa — čiji trajan otvoren pristup obezbeđuju licence iz članova 86 i 87.

Moralna autorska prava svih autora (pravo na priznanje autorstva, pravo na označavanje imena i pravo na zaštitu integriteta dela) ostaju nedirnuta i ne prenose se ni na Fondaciju niti na treća lica.

U pogledu dela nad kojim ima imovinska prava, Fondacija ne postupa kao isključivi titular u klasičnom smislu, već kao čuvar zajedničkog dobra. Fondacija izvršava svoja imovinska prava isključivo u korist zajedničkog dobra kroz licenciranje pod uslovima iz članova 86 i 87 ovog pravilnika, koji obezbeđuju trajnu slobodu korišćenja, uvida, prepravljanja i redistribucije.

Fondacija ne može licencirati softver niti sadržaj iz ove Glave pod uslovima koji nisu kompatibilni sa copyleft odnosno share-alike režimom, niti se može odreći imovinskih prava na način koji bi omogućio zatvaranje softvera ili sadržaja pod proprijetarnim uslovima. Izuzetak od ovog ograničenja moguć je isključivo izmenom ovog pravilnika u skladu sa članom 83.

Brend Fondacije — naziv „KOLO", logotip, znak iz Statuta Fondacije, domeni i drugi elementi vizuelnog identiteta — ne spada u zajedničko dobro iz ove Glave i podleže isključivoj kontroli Fondacije. Fondacija može licencirati korišćenje brenda Krugovima i trećim licima pod posebnim uslovima, pri čemu komercijalno korišćenje brenda uvek zahteva prethodno pisano odobrenje Fondacije. Detaljna pravila korišćenja brenda utvrđuju se Uslovima korišćenja platforme.

Član 86. Licenca izvornog koda

Izvorni kod KOLO softvera licencira se pod uslovima GNU Affero General Public License verzija 3.0 (AGPL-3.0-only).

Puni tekst licence objavljen je uz izvorni kod u javnom repozitorijumu Fondacije.

Nadležni organ za izmenu ovog pravilnika u smislu člana 83 može odlučiti o prelasku na noviju verziju iste licence ili na drugu licencu ekvivalentnog copyleft režima, pod uslovom da nova licenca obezbeđuje:

• slobodu korišćenja softvera u bilo koju svrhu,
• slobodu uvida u izvorni kod,
• slobodu modifikacije izvornog koda,
• slobodu distribucije izvornog i modifikovanog koda pod istim ili kompatibilnim uslovima,
• obavezu stavljanja izvornog koda na raspolaganje korisnicima koji sa softverom interaguju preko mreže (network copyleft).

Prelazak na licencu koja ne obezbeđuje sve navedene slobode ne smatra se odlukom iz prethodnog stava, već izmenom ovog pravilnika u smislu člana 83, uz primenu ograničenja iz člana 85.

Član 87. Licenca sadržaja

Sadržaj iz člana 85 stav 1 — tekstualni, grafički, obrazovni i dokumentacioni materijali koje Fondacija objavljuje u vezi sa radom KOLO sistema — licencira se pod uslovima Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0).

Puni tekst licence objavljen je uz sadržaj na platformi Fondacije, sa jasnim označavanjem na nivou pojedinačnog dela ili kolektivnog izdanja.

Doprinosi korisnika sadržaju (komentari, javni postovi, obrazovni materijali koje korisnici doprinose platformi kao deo zajedničkog dobra) licenciraju se pod istim uslovima — CC BY-SA 4.0. Doprinos korisnika u delu platforme koji je namenjen privatnoj komunikaciji ili ličnim podacima korisnika ne potpada pod ovaj režim i uređen je Politikom privatnosti i Uslovima korišćenja.

Ograničenja iz člana 85 i pravila iz člana 86 stav 3 primenjuju se na odgovarajući način i na izmenu licence sadržaja.

Član 88. Pravila doprinosa

Doprinosi izvornom kodu prihvataju se pod uslovima Developer Certificate of Origin verzija 1.1 (u daljem tekstu: DCO).

Svaki doprinosilac obavezan je da uz doprinos (git commit ili ekvivalentni mehanizam repozitorijuma) navede Signed-off-by liniju kojom potvrđuje saglasnost sa uslovima DCO. Ovim doprinosilac izjavljuje da ima pravo da doprinese kod pod licencom projekta iz člana 86 i da ne povređuje prava trećih lica.

DCO ne prenosi imovinska autorska prava doprinosioca na Fondaciju. Doprinosilac zadržava autorstvo nad svojim doprinosom, a Fondacija i svi korisnici zajedničkog dobra stiču prava korišćenja pod uslovima iz člana 86.

Doprinosi sadržaju (članci, obrazovni materijali, dokumentacija) prihvataju se uz izričito prihvatanje licence iz člana 87. Obrazac prihvatanja i postupak evidentiranja doprinosa utvrđuju se Uslovima korišćenja platforme.

Fondacija može odbiti doprinos ako:

• doprinosilac nije priložio zahtevanu potvrdu (Signed-off-by ili prihvatanje licence sadržaja),
• doprinos povređuje prava trećih lica,
• doprinos nije kompatibilan sa tehničkim standardima ili uređivačkim smernicama objavljenim uz repozitorijum odnosno platformu,
• doprinos je u suprotnosti sa ciljevima sistema iz člana 3.

Priznavanje doprinosa kroz Program Evidencije Doprinosa iz člana 63 moguće je pod uslovima iz tog programa i posebnog Pravilnika o Evidenciji Doprinosa. Prihvatanje doprinosa pod ovom Glavom ne stvara automatski osnov za emisiju POEN-a — emisija POEN-a je nezavisan algoritamski akt u skladu sa principom dva odvojena akta iz člana 5.

XVI. ZAVRŠNE ODREDBE

Član 89. Faze razvoja sistema

KOLO sistem razvija se kroz sledeće faze:

• Alpha faza — prvi korisnici, testiranje sistema,
• Beta faza — širenje na veći broj korisnika, testiranje u praksi, formiranje prvih Krugova,
• Gornje Kolo (Prvi prag) — aktivacija mehanizma sticanja i povrata ZRNA i demokratskog upravljanja kada Protokol dostigne minus od 1.000.000 POEN,
• Puno samoupravljanje (Drugi prag) — gašenje zaštitnog veta Fondacije kada sredstva Fondacije dostignu trostruki iznos operativnih troškova Fondacije u prethodnom mesecu, u skladu sa članom 71.

U fazama Alpha i Beta, Upravni odbor Fondacije upravlja algoritamskim parametrima Protokola i alokacijom sredstava Fondacije. Upravljanje prelazi na Gornje Kolo čim se ispune uslovi iz člana 69, uz zaštitni veto Fondacije do njegovog gašenja.

Ključni pragovi: (1) −1.000.000 POEN na računu Protokola → aktiviraju se mehanizam prometa ZRNA i Gornje Kolo. (2) Sredstva Fondacije dostignu trostruki iznos operativnih troškova u prethodnom mesecu → trajno i jednosmerno se gasi zaštitni veto Fondacije. Oba praga su permanentna i jednosmerna.

Član 90. Prilozi

Sastavni deo ovog pravilnika su:

• Prilog 1 — Rangiranje korisnika, sistem donacija i sistem preporuka
• Prilog 2 — Bonusi pokroviteljima i bonus emisije za Krugove

Član 91. Izvedeni akti

Upravni odbor Fondacije doneće sledeće akte u roku od 60 dana od stupanja na snagu ovog pravilnika:

• Uslove korišćenja platforme,
• Politiku privatnosti,
• Pravilnik o Evidenciji Doprinosa,
• Pravilnik o sporovima.

Pravilnike o Programima Podrške Protokola — Pravilnik o Programu Podrška Majkama, Pravilnik o Programu Podrška Starijima, Pravilnik o Programu Posebna Briga i Pravilnik o Programu Školovanje — Upravni odbor Fondacije, odnosno Gornje Kolo nakon njegove aktivacije, donosi pre aktivacije odgovarajućeg programa u skladu sa članom 62.

Izmene i dopune ovih akata vrše nadležni organi iz člana 73 tačka 5.

Član 92. Stupanje na snagu

Ovaj pravilnik stupa na snagu danom donošenja i objavljuje se na internet stranici Fondacije i KOLO platformi.

Pravni odnosi nastali pre stupanja na snagu ovog pravilnika usklađuju se sa njegovim odredbama u roku od 90 dana.

U Somboru, dana __________

KOLO Fondacija Predsednik Upravnog odbora:

PRILOG 1: RANGIRANJE KORISNIKA, SISTEM DONACIJA I SISTEM PREPORUKA

Emitovani POEN po osnovu ovog priloga predstavlja evidenciju odnosa prema zajedničkom dobru u smislu člana 2 i člana 10, bez kvantifikovane vrednosti.

1. Bonus verifikacije

Verifikovani korisnik prima 1.000 POEN jednokratno po odobrenoj verifikaciji identiteta.

2. Rang donacija

Rang donacija utvrđuje se na osnovu kumulativne vrednosti novčanih donacija Fondaciji, prema sledećoj tabeli:

Mehanizam primene: saberu se sve prethodne donacije i nova donacija → odredi se nivo na osnovu ukupnog kumulativnog iznosa → primeni se koeficijent emisije tog nivoa na celu novu donaciju.

3. Rang širenja

Rang širenja stiče se dovođenjem novih korisnika kroz sistem preporuka.

4. Emisija po preporukama

POEN se prima kada preporučeni korisnik završi verifikaciju identiteta, prema tabeli:

PRILOG 2: BONUSI POKROVITELJIMA I BONUS EMISIJE ZA KRUGOVE

Emitovani POEN po osnovu ovog priloga predstavlja evidenciju odnosa prema zajedničkom dobru u smislu člana 2 i člana 10, bez kvantifikovane vrednosti.

1. Bonusi pokroviteljima

Pokrovitelj doprinosi KOLO sistemu donacijama novca, robe i/ili usluga Fondaciji u skladu sa ugovorom o donaciji. Na osnovu kumulativnog doprinosa pokrovitelja, Protokol emituje POEN vlasniku ili suvlasniku pravnog lica, koji mora biti verifikovani korisnik registrovan na platformi. Pravno lice ne prima POEN na sopstveni račun.

Kumulativni doprinos pokrovitelja je zbir svih do tada evidentiranih doprinosa kroz sve kanale — novac, roba, usluge.

Iznosi u koloni „Kumulativni doprinos pokrovitelja (RSD)" u sledećoj tabeli obuhvataju zbir dinarskih donacija i tržišne vrednosti donirane robe i usluga, u skladu sa članom 40. Tržišna vrednost donirane robe i usluga utvrđuje se prema maloprodajnom cenovniku koji pravno lice ima u poslovanju, izraženom u dinarima.

Emisija POEN-a vlasniku vrši se pri svakom doprinosu kojim se dostiže novi nivo iz tabele. Za svaki novodostignuti nivo, emituje se iznos naveden u koloni „Bonus emisija POENA za taj nivo". Već dostignuti nivoi se ne ponavljaju i ne mogu se izgubiti.

Ako jedan doprinos prelazi više nivoa odjednom, emituje se zbir iznosa bonus emisije za sve novodostignute nivoe.

Iznos u koloni „Bonus emisija POENA za taj nivo" predstavlja emisiju koja se vrši pri dostizanju tog nivoa — nije kumulativni zbir. Tabela će biti proširena dodatnim nivoima odlukom nadležnog organa (Upravnog odbora Fondacije, odnosno Gornjeg Kola po aktivaciji).

Emisija POEN-a po ovom prilogu predstavlja samostalan algoritamski akt Protokola i pravno je nezavisna od ugovora o donaciji zaključenog između pokrovitelja i Fondacije. Ugovor o donaciji ne sadrži odredbe koje se odnose na POEN niti na emisiju POEN-a vlasniku. Emisija predstavlja Mehanizam platforme iz člana 11 Pravilnika.

2. Bonus emisije za Krugove

Kako Krug raste po broju članova, Protokol automatski emituje POEN na zajednički POEN račun Kruga pri dostizanju definisanih pragova broja članova.

Formula: iznos emisije = broj članova × 10.000 POEN na svakoj ključnoj tački.

Emisija je automatska pri ispunjenju uslova, bez čekanja, odobravanja i diskrecije. Svaki prag se aktivira samo jednom po Krugu — već dostignuti pragovi se ne ponavljaju.

Tabela se može proširiti odlukom nadležnog organa (Upravnog odbora Fondacije, odnosno Gornjeg Kola po aktivaciji).

Bonus emisije iz ovog dela Priloga predstavljaju Mehanizam platforme iz člana 11 Pravilnika.